Reisverslag vogelreis naar Senegal 2026: de biodiversiteit in de Sahel

In januari 2026 vertrok Miguel Demeulemeester met een groepje gepassioneerde vogelaars naar Senegal. Een topbestemming als het op vogels aankomt. Vooral door de miljoenen trekvogels die overwinteren in de Sahel-regio. Het land biedt diverse habitats, van woestijn tot subtropisch woud. Daardoor krijg je een unieke combinatie van West-Afrikaanse soorten en Europese wintergasten, wat het een onvergetelijke ervaring maakt voor natuurliefhebbers. Frans Geenen was een van de deelnemers en maakte dit fantastische reisverslag! Geniet met ons mee.

DAG 1: Dakar

Vandaag, onze eerste dag in Senegal, verkennen we de omgeving van Dakar. De eerste soorten die we spotten – zoals de yellow-billed kite (Milvus aegyptius), cattle egret (Ardea ibis), speckled pigeon (Columba guinea), laughing dove (Spilopelia senegalensis) en mourning collared dove (Streptopelia decipiens) – zullen we gedurende de rest van de reis nog dagelijks waarnemen.

Volgens het programma zouden we eerst de Îles de la Madeleine bezoeken. Deze eilanden vlak voor de kust van Dakar vormen een belangrijke broedplaats voor de red-billed tropicbird (Phaethon aethereus) en de Cape Verde shearwater (Calonectris edwardsii). Helaas is het eiland momenteel niet toegankelijk. Onze gids Miguel besluit daarom naar de pier te rijden die op het eiland uitkijkt. Hier krijgen we inderdaad beide soorten te zien, zij het op grote afstand. Daarnaast noteren we onder andere de pomarine skua (Stercorarius pomarinus), northern gannet (Morus bassanus), Caspian tern (Hydroprogne caspia), sandwich tern (Thalasseus sandvicensis) en lesser crested tern (Thalasseus bengalensis). Ook de eerste steltlopers zijn binnen met de common sandpiper (Actitis hypoleucos) en de Eurasian whimbrel (Numenius phaeopus).

Hierna trekken we naar Technopole, een wetland dat inmiddels volledig door de stad is omsingeld. De absolute uitschieters zijn hier de enorme massa’s pink-backed pelican (Pelecanus rufescens), white-breasted cormorants (Phalacrocorax carbo lucidus), meeuwen en sternen. Verder zien we enkele great white pelican (Pelecanus onocrotalus), sacred ibises (Threskiornis aethiopicus), een overvliegende groep glossy ibises (Plegadis falcinellus), de reed cormorants (Microcarbo africanus), de African darter (Anhinga rufa), de African jacana (Actophilornis africanus), western swamphen (Porphyrio porphyrio), squacco heron (Ardeola ralloides), western reef heron (Egretta gularis – zowel de donkere als de witte fase) en de drie soorten zilverreigers.

In het struikgewas houden zich de Senegal coucal (Centropus senegalensis), little bee-eater (Merops pusillus), village weaver (Ploceus cucullatus), little weaver (Ploceus luteolus) en tawny-flanked prinia (Prinia subflava) op. Tot slot vermelden we nog een wegsnellende Nile monitor (Varanus niloticus).

Na de lunch rijden we naar ons volgende hotel in Popenguine, waar we ’s avonds nog een wandeling maken in het plaatselijke natuurgebied. De voornaamste waarnemingen zijn de Abyssinian roller (Coracias abyssinicus), short-toed eagle (Circaetus gallicus), een osprey met een prooi in de klauwen (Pandion haliaetus) en de black-crowned chagra (Tchagra senegalus). De gids slaagt er bovendien in om een pearl-spotted owlet (Glaucidium perlatum) te lokken. De daglijst, die we aan het eind van de avond invullen, klokt af op een indrukwekkend totaal van 103 vogelsoorten.

DAG 2: Dakar – Saint-Louis

Vandaag rijden we de Ferlo binnen: de hete, zanderige en droge savanne die het noorden van Senegal beslaat. Voor vertrek noteren we in de hoteltuin onder andere de yellow-crowned gonolek (Laniarius barbarus), northern grey-headed sparrow (Passer griseus), het African silverbill (Euodice cantans) en de village indigobird (Vidua chalybeata). Ook merken we enkele green monkeys (Chlorocebus sabaeus) op, die via de elektriciteitsdraden op zoek gaan naar voedsel.

Tijdens de busreis stoppen we regelmatig zodra er vogels worden gespot. Zo zien we een groepje piapiacs (Ptilostomus afer), de striped kingfisher (Halcyon chelicuti), de cut-throat finch (Amadina fasciata) en een hooded vulture (Necrosyrtes monachus) die langs de weg naar restjes foerageert. Het hoogtepunt van de rit is echter een stop voor gieren die neerstrijken in een boomgaard. Er blijkt een klein waterreservoir te zijn aangelegd waar talloze gieren op afkomen om te drinken. Het gaat hoofdzakelijk om griffon vultures (Gyps fulvus), maar we spotten ook enkele hooded, Rüppell’s (Gyps rueppelli), white-backed (Gyps africanus) en twee lappet-faced vultures (Torgos tracheliotos).

Een verdere topwaarneming onderweg is die van de savile’s bustard (Lophotis savilei), een trappensoort die binnen West-Afrika nergens zo gemakkelijk als in Senegal waargenomen kan worden. Bij aankomst in het hotel zien we in de tuin nog een western plantain-eater (Crinifer piscator) en enkele Senegal thick-knee (Burhinus senegalensis).

DAG 3: Les Trois Marigots

Voor het ontbijt verkennen we het park rond de lodges. Hier spotten we onder andere de beautiful sunbird (Cinnyris pulchellus), scarlet-chested sunbird (Chalcomitra senegalensis), yellow-crowned gonolek (Laniarius barbarus), western red-billed hornbill (Tockus kempi), Sudan golden sparrow (Passer luteus), greater blue-eared starling (Lamprotornis chalybaeus) en common bulbul (Pycnonotus barbatus). Een opmerkelijk moment beleven we wanneer de lokale gids een pearl-spotted owlet probeert te lokken door de roep af te spelen. Het uiltje zelf reageert niet, maar tientallen andere vogels komen wel verontrust op het geluid af.

Na het ontbijt verkennen we Les Trois Marigots, een gebied langs de Sénégalrivier met een afwisseling van natte en droge stroken land. Op de eerste slikbanken zien we onder meer slender-billed gull (Chroicocephalus genei), de common ringed plover (Charadrius hiaticula) en de little stint (Calidris minuta). Vervolgens gaan we op zoek naar onze eerste doelsoort: de river prinia (Prinia fluviatilis). Deze vogel wordt vrij snel gevonden op de verwachte plek.

De rit gaat verder en onze aandacht verschuift naar zeldzame rallen die zich mogelijk in de oevervegetatie ophouden. De begroeiing blijkt echter zo sterk te zijn toegenomen dat we weinig kans krijgen om deze soorten te spotten. Wel zien we onder andere het black crake (Zapornia flavirostra), de collared pratincole (Glareola pratincola) en de kittlitz’s plover (Anarhynchus pecuarius). Op de droge gedeelten spotten we bovendien enkele yellow-billed oxpecker (Buphagus africanus). Bij het uitrijden van het gebied kruisen we bij een dorpje nog een groepje common patas monkey (Erythrocebus patas) en zien we een vrij grote Nile monitor onder een omheining wegkruipen.

DAG 4: Djoudj NP

Vandaag verkennen we het Djoudj National Bird Sanctuary, zoals het park voluit heet. Dit gebied van 16.000 hectare langs de Sénégalrivier is een erkend Ramsar-gebied en bestaat uit een afwisseling van grote waterpartijen en doornbossavannes. Hier overwinteren veel Europese trekvogels, maar de grootste attractie voor vogelaars is de kleine restpopulatie van de Arabian bustard (Ardeotis arabs).

Dit is dan ook ons hoofddoel van de voormiddag, maar helaas zonder succes. Wel krijgen we onder andere de montagu’s harrier (Circus pygargus) en talrijke black crowned crane (Balearica pavonina) te zien. Boven het centrale meer hangen bij momenten enorme wolken vogels. Het blijkt voornamelijk om eenden te gaan, met name de white faced (Dendrocygna viduata) en fulvous whistling duck (Dendrocygna bicolor), naast talrijke northern shovelers (Spatula clypeata) en northern pintails (Anas acuta). Daarnaast zien we vele meeuwen, sternen en steltlopers. In de verte ontwaren we een grote groep foeragerende greater flamingos (Phoenicopterus roseus), maar we spotten ook enkele overvliegende lesser flamingos (Phoeniconaias minor) en een eenzame black stork (Ciconia nigra). Verder zien we een African wolf (Canis lupaster) passeren.

Op de terugweg stoppen we voor enkele chestnut-backed sparrow-lark (Eremopterix leucotis) en wat verderop bij een dichte doornstruikbegroeiing die bekendstaat als rustplaats voor nachtzwaluwen. In gespreide slagorde verkennen we de plek en stoten al snel op zowel de long tailed (Caprimulgus climacurus) als de Egyptian nightjar (Caprimulgus aegyptius). Hoewel de vogels snel weer landen, blijkt het moeilijker dan gedacht om een zittend exemplaar te ontdekken. Uiteindelijk lukt het toch om er een te lokaliseren. De vogel laat zich uitgebreid fotograferen en het blijkt uiteindelijk om een derde soort te gaan: de standard-winged nightjar (Caprimulgus longipennis).

In de namiddag maken we een boottocht over een oude rivierarm van de Sénégalrivier naar een enorme broedkolonie van great white pelicans (Pelecanus onocrotalus). Het park zou de grootste populatie ter wereld van deze soort herbergen; zowel in de lucht als op het water zijn dan ook honderden pelikanen te zien.

Tijdens de boottocht van zeven kilometer naar de kolonie zien we talrijke watervogels: beide soorten aalscholvers, African darters, en reigers zoals de little egret (Egretta garzetta) en de purple heron (Ardea purpurea). Ook spotten we de African fish eagle (Haliaeetus vocifer), de African jacana en de western swamphen. Daarnaast krijgen we vluchtig het kleinere allen’s gallinule (Porphyrio alleni) te zien.

Bij de kolonie aangekomen worden we overweldigd door de aanblik van duizenden op elkaar gepakte volwassen en jonge pelikanen. De jongen zijn ongeveer drie maanden oud en hebben een grijs verenkleed, sommige nog met dons op de kop. Ook de omliggende moerasbosjes zitten afgeladen vol met aalscholvers en reigers. Tussen al dit vogelgeweld kan bovendien nog een yellow-billed stork (Mycteria ibis) worden opgemerkt.

Tijdens de terugvaart worden tenslotte nog western marsh harrier (Circus aeruginosus) en (Circus aeruginosus) genoteerd.

Terug bij de bus zetten we koers naar Podor voor de overnachting. Onderweg stoppen we op een plek die bekendstaat om zijn nachtzwaluwen. Behalve een long-tailed nightjar zien we hier een familie temminck’s courser (Cursorius temminckii) met twee jongen, en een dark chanting goshawk (Melierax metabates) die in een boom een pas gevangen prooi verorbert.

DAG 5: Podor

Vandaag verkennen we de omgeving van Podor, op zoek naar enkele bijzondere vogelsoorten van de Sahel. Een eerste doelsoort is de horus swift (Apus horus). Hoewel deze soort hoofdzakelijk zuidelijker in Afrika leeft, broedt ze ook in een kleine enclave in Noord-Senegal. In de steile zandkliffen langs de Doué, een zijrivier van de Sénégal, bevindt zich bij Podor een broedkolonie van deze vogels. Ter plaatse legt Miguel het verschil uit tussen de horus en de little swift (Apus affinis), die hier ook rondvliegt: de staart van de laatste is recht afgesneden, terwijl de horusgierzwaluw een gevorkte staart heeft.

Tussen het observeren van de gierzwaluwen door zien we de African green bee-eater (Merops orientalis), vieillot’s barbet (Lybius vieilloti), black scrub robin (Cercotrichas podobe), beautiful sunbird, red-billed firefinch (Lagonosticta senegala) en black-headed weaver (Ploceus melanocephalus). Langs de Doué maken drie hamerkops (Scopus umbretta) ruzie.

Hierna rijden we door naar een plek die bekendstaat om de cricket warbler (Spiloptila clamans). Deze priniasoort – niet te verwarren met de Europese krekelzanger – komt in meerdere Sahellanden voor, maar de meeste daarvan kunnen momenteel niet veilig worden bereisd. Een lange wandeling door het gebied, dat sterk lijkt te hebben geleden onder overbegrazing, levert helaas geen krekelprinia’s op. Wel zien we een familie green woodhoopoes (Phoeniculus purpureus) met pas uitgevlogen jongen. Verder noteren we de black-headed lapwing (Vanellus tectus), brubru (Nilaus afer), little green woodpecker (Dendropicos elachus), African grey woodpecker (Dendropicos goertae) en woodchat shrike (Laniarius senator).

Na de lunch gaan we op zoek naar de golden nightjar (Caprimulgus eximius), opnieuw een typische Sahelsoort die vrijwel alleen in Noord-Senegal veilig gespot kan worden. Eenmaal aangekomen in het biotoop van deze vogels, zien we eerst nog enkele blue-naped mousebird (Urocolius macrourus) en… de cricket warbler (Spiloptila clamans) – de soort die we in de voormiddag misliepen! Ook een wegvluchtende African striped ground squirrel (Euxerus erythropus) kan nog net worden gefotografeerd.

Onze zoektocht naar de golden nightjar krijgt een onverwachte wending wanneer enkele herdersjongens de lokale gids vertellen waar een paar rustende exemplaren te vinden zijn. Dit blijkt te kloppen: de prachtige vogels laten zich vervolgens gemakkelijk en uitgebreid fotograferen.

DAG 6: Podor – Saint-Louis

Vandaag rijden we terug naar Saint-Louis. Onderweg stoppen we een eerste keer bij het Ambourereservaat. Dit privé-initiatief tracht de oorspronkelijke Sahelfauna weer samen te brengen. Zo zijn er enkele groepjes scimitar oryx (Oryx dammah) geherintroduceerd. Er vallen echter vraagtekens te plaatsen bij de aanwezigheid van soorten als de giraf en zeker de gemsbok. De voornaamste reden voor onze stop zijn echter de vogels.

Bij de administratieve gebouwen is het meteen raak: hier worden enkele long-tailed nightjars opgejaagd die gelukkig telkens snel weer landen, waardoor ze vrij gemakkelijk teruggevonden worden. De drinkplaatsen in het park vormen een magneet voor allerlei kleine vogels, zoals de Sudan golden sparrows en de red-billed quelea (Quelea quelea).

Terwijl we de groepjes gazellen en giraffen afspeuren, zien we plots drie grote vogels opvliegen: Arabian bustards! Het zijn de vogels waarnaar we in het Djoudj NP vergeefs hebben gezocht; hier hebben ze het afgelopen broedseizoen blijkbaar drie jongen grootgebracht. Wat verderop zien we een common buttonquaill (Turnix sylvaticus) opvliegen, waarna Miguel voorstelt om de vogel te voet te lokaliseren. Dat lukt niet, maar de groep stoot wel een andere soort op: opnieuw een golden nightjar, die snel weer invalt en daardoor uitgebreid gefotografeerd kan worden.

Na het bezoek aan Amboure stoppen we nog om de Sennar penduline tit (Anthoscopus punctifrons) te zien. Deze buidelmees broedt in de gehele Sahel, maar is alleen in Senegal gemakkelijk te observeren. Na een eerste mislukte poging is het op een volgende plek wel raak. Jammer genoeg reageren de vogels niet op de afgespeelde roep en blijven ze hoog in de acaciakruinen, waardoor we geen goede foto’s kunnen maken.

DAG 7: Saint-Louis – Kaolack

Vandaag rijden we naar het zuiden om in Kaolack te overnachten. Onderweg spotten we, naast de bekende soorten, enkele gieren die in de bomen langs de weg rusten: een hooded vulture, een griffon vulture en twee rüppell’s vultures.

Wat verderop eten we onze lunch bij een waterreservoir waar veel vogels komen drinken. We hopen hier wida’s te observeren, maar die wens wordt helaas niet bewaarheid. Wel zien we tal van kleinere vogels zoals de Sudan golden sparrow, het red-cheeked cordon-bleu (Uraeginthus bengalus) en diverse African silverbills. Ook noteren we enkele meer bijzondere soorten, waaronder de northern red bishop (Euplectes franciscanus), de white-billed buffalo weaver (Bubalornis albirostris) en de blue-naped mousebird.

Daarna rijden we door naar een plek waar eerdere groepen de quail-plover (Ortyxelos meiffrenii) hebben gespot. Ondanks een intensieve speurtocht vinden we het vogeltje niet. Een mogelijke reden is dat het dorre gras te sterk is afgegraasd door het vee. Tijdens onze zoektocht zien we wel talrijke Abyssinian rollers en een short-toed eagle (Circaetus gallicus).

DAG 8: Kaolack – Wassadou

Vandaag gaan we in de ochtend op zoek naar de African swallow-tailed kite (Chelictinia riocourii). Vlak bij Kaolack overnachten deze vogels in groepen tot wel zestienduizend exemplaren op Île de Kousmar, een eiland in de rivier. Het eiland zelf is moeilijk bereikbaar, maar onze gids Miguel hoopt in de buurt toch enkele van deze sierlijke roofvogels te spotten. Het lukt ons inderdaad om een twintigtal exemplaren te zien voorbijvliegen. Tijdens onze wandeling noteren we verder de savile’s bustard, de white-bellied bustard (Eupodotis senegalensis), een western marsh harrier, een groepje cut-throat finch, vinaceous dove (Streptopelia vinacea) en een koppeltje temminck’s coursers. Ook zien we een yellow-billed en een black kite samen in dezelfde boom, waardoor het verschil tussen beide (onder)soorten – onder andere in grootte – duidelijk te zien is. Bij het wegrijden spotten we vanuit de bus nog een groepje Senegal thick-knees.

Hierna rijden we naar een plek enkele kilometers verderop waar een groep Amerikaanse vogelaars een quail-plover (Ortyxelos meiffrenii) heeft gezien. Samen met hen kammen we het gebied uit en we zien inderdaad enkele exemplaren opvliegen om een paar meter verder weer te landen. De vogels zijn echter erg nerveus en verdwijnen telkens uit het zicht voordat er foto’s gemaakt kunnen worden. Wel is een sun lark (Galerida modesta) zo vriendelijk om uitgebreid voor de camera te poseren.

Hierna vervolgen we onze weg naar ons volgende reisdoel: het prachtige Wassadou. Tijdens de lange rit zien we onderweg nog een baltsende Sahel paradise whydah (Vidua orientalis), evenals een brown snake eagle (Circaetus cinereus) die weigert in de lens te kijken en een grasshopper buzzard (Butastur rufipennis).

DAG 9: Wassadou

Vandaag verkennen we de omgeving van Campement Wassadou. In de ochtendschemer zien we al een grote groep northern carmine bee-eaters (Merops nubicus), die komen aanvliegen van hun slaapplaats iets verderop langs de Gambiarivier. Kort daarna spotten we een overvliegende palm-nut vulture (Gypohierax angolensis). Naarmate het lichter wordt, verschijnen er steeds meer vogels, waaronder de grey-headed kingfisher (Halcyon leucocephala), blue-breasted kingfisher (Halcyon malimbica), yellow-fronted tinkerbird (Pogoniulus chrysoconus), red-throated bee-eater (Merops bulocki) en de pied kingfisher (Ceryle rudis).

Wanneer we na een korte wandeling bij de Gambiarivier aankomen, zien we ook de Egyptian plover (Pluvianus aegyptius) en de wattled lapwing (Vanellus senegallus). Op de terugweg worden de yellow-billed shrike (Corvinella corvina), long-tailed glossy starling (Lamprotornis caudatus), greater blue-eared starling, green-backed camaroptera (Camaroptera brachyura), broad-billed roller (Eurystomus glaucurus) en malachite kingfisher (Corythornis cristatus) aan onze lijst toegevoegd. Ook de drie apensoorten rond het kampement laten zich zien: de green monkey, de western red colobus (Piliocolobus badius) en de Guinea baboon (Papio papio).

Na de lunch wandelen we langs de toegangsweg van het kampement. Dit levert waarnemingen op van de white-crested helmetshrike (Prionops plumatus) en een African harrier-hawk (Polyboroides typus), die de kruinen van de palmbomen afzoekt naar een prooi. We sluiten de dag af met een boottocht stroomopwaarts op de Gambiarivier. Hier noteren we de hamerkop, hadada ibis (Bostrychia hagedash), African harrier-hawk, kolonies van red-throated en northern carmine bee-eaters, pied kingfisher, grey-headed kingfisher, Senegal coucal en de white-crowned lapwing (Vanellus albiceps). Als sublieme afsluiter zien we een African finfoot (Podica senegalensis).

DAG 10: Niokolo-Koba NP

Vandaag staat een safari in het Parc National du Niokolo-Koba op het programma. Terwijl we bij de hoofdingang op ons safarivoertuig wachten, wijst de lokale gids ons op een bearded barbet (Pogonornis dubius).

De voornaamste vogelwaarnemingen in het park zijn de grasshopper buzzard, Sahel bush sparrow (Gymnoris dentata), bateleur (Terathopius ecaudatus), grey kestrel (Falco ardosiaceus), African woolly-necked stork (Ciconia microscelis), beaudouin’s snake eagle (Circaetus beaudouini), saddle-billed stork (Ephippiorhynchus senegalensis) en het four-banded sandgrouse (Pterocles quadricinctus). Ook de shikra (Tachyspiza badia) en de Abyssinian ground hornbill (Bucorvus abyssinicus) worden gezien, al laten deze zich niet fotograferen.

Daarnaast zien we talrijke antilopensoorten, waaronder de roan antelope (Hippotragus equinus), defassa waterbuck (Kobus ellipsiprymnus defassa), oribi (Ourebia ourebi) en kob (Kobus kob). Tot slot vermelden we de waarneming van enkele West African crocodile (Crocodylus suchus) op een zandbank langs de Gambiarivier.

Verder zag de groep nog pel’s fishing owl (Scotopelia peli) ook plain nightjar (Caprimulgus inornatus) én twee pardine genet cats (Genetta pardina).

DAG 11: Wassadou – Toubacouta

Vandaag is opnieuw een reisdag; we rijden naar Toubacouta, de toegangspoort tot het Parc National du Delta du Saloum. Bij het verlaten van het campement zien we enkele stone partridges (Ptilopachus petrosus) de weg oversteken. We stappen even uit, wat als bijkomende waarneming een cardinal woodpecker (Dendropicos fuscescens) oplevert. Iets verderop, nog steeds dicht bij ons vertrekpunt, stoppen we opnieuw bij een plek waar de lokale gids eerder een African scops owl (Otus senegalensis) had gehoord. Na enige tijd reageert de vogel inderdaad op de afgespeelde roep.

Omdat er in de omgeving veel vogelactiviteit is, besluit de lokale gids om ook de roep van de pearl-spotted owlet af te spelen. Waar dit aan het begin van de reis tientallen vogels lokte, komt ditmaal het uiltje zelf polshoogte nemen. Tijdens deze stop noteren we verder nog enkele northern red bishops (in rustkleed) en een vrouwtje scarlet-chested sunbird.

Hierna rijden we in één ruk door richting Kaolack naar een locatie waar een groep Waalse vogelaars de bronze-winged courser (Rhinoptilus chalcopterus) had gespot. Dit blijkt te kloppen en we krijgen twee exemplaren prachtig te zien. In de lucht cirkelen ondertussen een wahlberg’s eagle (Hieraaetus wahlbergi) en een brown snake eagle. Enige tijd later volgt nog een stop voor een nieuwe poging om de quail-plover op de grond te observeren. Helaas zien we de vogel ook nu slechts kort in de vlucht en kunnen we na de landing niet zien waar hij naartoe rent. Wel spotten we hier nog een groepje piapiacs.

DAG 12: Toubacouta

Vandaag staat in de voormiddag een boottocht door de mangrovebossen rond Toubacouta op het programma. In afwachting van voldoende laag water – zodat de slikplaten voor de mangroves droogvallen – maken we een korte wandeling rond het resort. Hierbij zien we onder andere de laughing dove, lavender waxbill (Estrilda caerulescens), de black-rumped waxbill (Estrilda troglodytes), de yellow-crowned gonolek, een vrouwtje northern puffback (Dryoscopus gambensis), de yellow-fronted canary (Crithagra mozambica), de village weaver en de brown babbler (Turdoides plebejus).

Eenmaal op de boot moeten we vaststellen dat het vogelleven in deze mangroves eerder beperkt is. Toch zien we wat overvliegende ospreys, reigers en aalscholvers. Op de slikplaten zitten steltlopers, zoals common greenshanks (Tringa nebularia), en diverse sternen (Caspian en sandwich terns). In de boomtoppen ontwaren we onder meer de blue-cheeked bee-eater (Merops persicus) en long-tailed cormorant. Tegen het einde van de rondvaart wordt het alsnog spannend wanneer een goliath heron (Ardea goliath) voor de boot opvliegt. Wat verderop ligt een andere boot stil; alle aandacht gaat daar naar een plek onderin de mangrovebegroeiing. Hier blijkt een white-crested tiger heron (Tigriornis leucolopha) te zitten. Dit is een soort met een zeer beperkt verspreidingsgebied die bovendien uiterst teruggetrokken leeft en daardoor zeer moeilijk waar te nemen is. De vogel laat zich dan ook uitgebreid fotograferen.

Na de lunch wandelen we langs de weg van Toubacouta naar Keur Aliou Gueye. De sensatie hier is een wilde vijgenboom met rijpe vruchten waar tal van vogels op afkomen. De absolute toppers zijn de bruce’s green pigeon (Treron waalia), de African green-pigeon (Treron calvus), de bearded en vieillot’s barbet en een violet turaco (Musophaga violacea). Deze laatste laat zich, in tegenstelling tot een vlakbij voorbijvliegende African grey hornbill (Lophoceros nasutus), helaas niet fotograferen. Tot slot vermelden we een groep Gambian epauletted fruit bat (Epomophorus gambianus) die de nok van het restaurant heeft uitgekozen als roestplaats voor overdag.

DAG 13: Sipa en Nema Ba

In de voormiddag bezoeken we per boot het dorpje Sipo, gelegen op een eilandje midden in de mangrovebossen. Tijdens de heenvaart is het vloed, waardoor de slikplaten onder water staan en het vogelleven zich heeft teruggetrokken in de kruinen van de mangroven. Voor vogels als great cormorants is dat niet ongewoon, maar Eurasian whimbrels in de boomtoppen blijft een vreemd gezicht.

Het dorpje blijkt een waar vogelparadijs te zijn met honingzuigers zoals de beautiful sunbird en de pygmy sunbird (Hedydipna platura), prachtvinken zoals het bronze mannikin (Spermestes cucullata), de white-billed buffalo weaver en de swallow-tailed bee-eater (Merops hirundineus). Ook zien we kleine zangvogels zoals de Senegal eremomela (Eremomela pusilla) en de tawny-flanked prinia, evenals Senegal parrots (Poicephalus senegalus). Daarnaast spotten we een koppel bearded barbets en een overvliegende palm-nut vulture.

Terug in het resort is er voor en na de lunch tijd om nog wat foto’s te maken van de wire-tailed swallow (Hirundo smithii), grey-headed sparrow, het red-cheeked cordon-bleu, de mourning collared dove en de green-backed camaroptera. In de late namiddag gaan we op verkenning in het nabijgelegen dorpje Nema Ba. Bij een kleine stuw zien we de pygmy kingfisher (Corythornis leucogaster) en de African giant kingfisher (Megaceryle maxima), maar beide vogels laten zich niet benaderen voor een foto. Een Senegal coucal is gelukkig wel bereid om uitgebreid te poseren. Verder worden nog een vinaceous dove en een African thrush (Turdus pelios) op de gevoelige plaat vastgelegd.

DAG 14: Lagune de la Somone

Vandaag reizen we terug naar Dakar, waar we iets voor middernacht het vliegtuig naar huis nemen. Voor vertrek is er nog wat tijd om in het resort wat laatste foto’s te maken, onder andere van een vrouwtje variable sunbird (Cinnyris venustus), de green-backed camaroptera, een overwinterende common chiffchaff (Phylloscopus collybita) en een groepje red-cheeked cordon-bleus.

Tijdens de busreis ontstaat er plots commotie wanneer de lokale gids de chauffeur vraagt onmiddellijk te stoppen: hij heeft een familie Abyssinian ground hornbills (Bucorvus abyssinicus) gespot die in de verte rustig door het dorre grasland foerageert.

Daarna rijden we door naar de Lagune de la Somone. Deze kleine rivierdelta vlak bij de luchthaven is een bekende toeristische attractie, maar dat belet niet dat er talloze vogelsoorten te bewonderen vallen. De vogels zijn blijkbaar gewend aan de voorbijvarende bootjes, waardoor ze zich op korte afstand gemakkelijk laten fotograferen. Zo zien we de pink-backed pelican, de long-tailed cormorant en overwinterende steltlopers zoals de bar-tailed godwit (Limosa lapponica), common greenshank, Eurasian curlew (Numenius arquata), Eurasian whimbrel en grey plover (Pluvialis squatarola). Ook de plaatselijke spur-winged lapwing (Vanellus spinosus) is van de partij.

Natuurlijk zijn er ook talrijke reigers aanwezig, waaronder de great egret (Ardea alba), grey heron (Ardea cinerea), western reef heron en, teruggetrokken op een zandbank, zelfs een goliath heron. Prachtig is ook de little heron(Butorides atricapilla), die zich van heel dichtbij laat benaderen. In de mangrovestruiken zien we de little bee-eater en talrijke ijsvogels, zowel de pied als de malachite kingfisher. Verder zien we overvliegende African royal terns (Thalasseus albididorsalis), waarvan we – in tegenstelling tot de Caspian tern – helaas geen foto kunnen maken. Tot slot noteren we de vele grey-headed gull (Chroicocephalus cirrocephalus) en diverse ospreys, waarvan er eentje een indrukwekkende duikshow ten beste geeft.

DAG 15: Dakar – België

Met de laatste waarnemingen in de Lagune de la Somone komt er een einde aan een onvergetelijke ontdekkingsreis door Senegal. Van de stoffige savannes in de Ferlo tot de waterrijke labyrinten van de Djoudj en de weelderige mangroves in de Saloum-delta: Senegal heeft zich bewezen als een vogelbestemming van wereldklasse. Met een eindtotaal van maar liefst 352 vogelsoorten op de waarnemingslijst kijken we terug op een uitzonderlijk succesvolle trip.

Naast de zeldzame Sahel-specialiteiten zoals de Arabian bustard en de golden nightjar, zijn het vooral de enorme concentraties watervogels en de gastvrije natuur van het land die een blijvende indruk hebben achtergelaten.

Dit resultaat hadden we nooit bereikt zonder onze gids Miguel; zijn scherpe blik, diepgaande kennis en doorzettingsvermogen om die ene doelsoort te vinden, waren van onschatbare waarde. Ook de fijne sfeer binnen de groep en de gedeelde passie van mijn medereizigers maakten deze ervaring compleet. Terwijl we in Dakar het vliegtuig richting België opstappen, dragen we een koffer vol memorabele beelden, unieke vogelmomenten en een diepe bewondering voor de West-Afrikaanse natuur met ons mee!