Reisverslag zoogdierenreis naar Spanje 2016: op zoek naar de wolf en de lynx in de Spaanse bergen

In 2016 reisden we met een groep gelijkgestemden naar Spanje onder leiding van Jan Kelchtermans. Reiziger Dimitri Dauwe (+) schreef – naar aanleiding van een wedstrijd die we organiseerden voor STARLING’s vijfde verjaardag – een prachtig reisverslag van de zoektocht naar de Iberische lynx en de wolf in Spanje in 2016.

Op 16 juni 2022 sloeg het noodlot toe voor Dimitri. Ter ere van Dimitri publiceren we graag nog eens zijn reisverslag. De beelden zijn gemaakt door zijn papa Marc en Dimitri.

Geen doetjes

Een hond en een kat, maar dan in het wild. Dat is hoe een doorsnee mens het ziet. Voor natuurliefhebbers – een ras apart – is dit allerminst het geval. Gedurende acht intensieve dagen trekken zeven gelijkgezinden erop uit. Een unieke ontmoeting met enkele van Europa’s meest tot de verbeelding sprekende beesten. Beesten, geen dieren, want het zijn immers geen doetjes. We worden op sleeptouw genomen door Jan Kelchtermans die de streken kent: de Sierra Culebra, de Picos en de Sierra de Andujar. Een man die ook de habitats van de twee doelsoorten door en door kent. Niet onbelangrijk.

Tot op het bot gewapend

Aangekomen in Madrid gaan we meteen op zoek naar onze huurwagen. Geen tijd te verliezen. Of toch maar snel van busje veranderen, want de koffer van het eerste kon het volume van de bagage niet aan. Iedereen is gewapend tot op het bot met verrekijkers, telescopen, fototoestellen en een hoop doorzettingsvermogen. Maar goed ook! Om een glimp van de hond, of beter de wolf, op te vangen ben je maar beter goed voorbereid. Aangekomen op het logies droppen we onze bagage en maken ons klaar voor de eerste avondshift. Het verblijf is tevens prachtig. Beter vind je niet. Maar veel meer dan slapen doen we er niet.

De wolf drijft ons tot het uiterste

De wolf is actief bij dageraad en valavond. Dat betekent vroeg opstaan en op tijd naar bed. Genoeg slaap is cruciaal aangezien de wolf ons tot het uiterste drijft. Urenlang scannen we vanop twee uitkijkpunten, zonder resultaat. Maar desondanks hangt de groep prima aan elkaar en slagen we erin onze focus te behouden. Overdag kunnen we onze gedachten verzetten met het spotten van soorten die zich iets gemakkelijker laten zien. De grijze wouw, monniksgier, grote trap, steenuil, zwarte spreeuw, otter,… maken dat we toch al een aanzienlijke lijst kunnen neerschrijven doorheen de eerste dagen. ’s Middags zijn we ook eens gaan eten op een adresje uit de duizend. In dorpje in de middle of nowhere schotelt een super sympathieke uitbater ons een lekker wijntje en smakelijke boerenkost voor. We aten een soort maaltijdsoep met vlees en bonen. 

Een witte gedaante. Iedereen euforisch

Op het allerlaatste moment dat we in de Sierra Culebra vertoeven worden we eindelijk beloond. Ik hoor een gefluit en kijk eerst nog omhoog in de hoop de (vreemde) vogel te spotten, pas toen had ik door dat het een van de locals was die duidelijk maakte dat er een wolf aan de bosrand patrouilleerde. Negen minuten lang mogen we het witte gedaante aanschouwen. Al snuffelend – als een hond inderdaad – loopt hij door de heide vlakte. Hij schudt zijn vacht en dikke staart vooraleer weer te verdwijnen in de duisternis van het dennenbos. Zijn eigen wil, zijn eigen weg. Puur natuur. Het heeft iets mythisch. Iedereen is euforisch. De kop is er immers af.

Een verdwaalde gems

Dat het nog beter zou worden wisten we toen nog niet. Al enkele jaren is ook de Picos opgenomen in de reisformule. Hoewel het een verplaatsing van enkele uren is, loont het de moeite. Niet alleen is het logies weer perfect, het uitzicht is dat ook. Het Picos-gebergte is helemaal anders dan de bekende Pyreneeën en Alpen. Twee lokale gidsen brengen ons met hun Land Rover Defender via een weg die je nauwelijks eens weg kunt noemen een heel eind de bergen in. Goed dooreengeschud proberen we het laatste stuk van de berg zelf op te klauteren om een goed uitkijkpunt te bereiken. Helaas is de avondshift op een verdwaalde Cantabrische gems na geen onverdeeld succes.

Drie musketiers

Als het ’s avonds niet is, dan is het ’s morgens. Meer regel dan uitzondering hier. Zo geschiedde! De volgende ochtend lieten we ons opnieuw gewillig dooreen rammelen om met puddingbenen het laatste stuk omhoog te strompelen. En plots ‘boelf!’ ‘boelf!’, oftewel Spenglish voor wolf. Correcter was geweest ‘boelf!’, ‘boelf!’, ‘boelf!’, want het waren er drie. Weliswaar vanop respectabele afstand, hebben we de eer om de drie musketiers een uur lang bezig te zien op de bergflank voor ons. Het goede oog van een gids is goud waard. Een wolf in actie loopt van hot naar her met als gevolg dat we hen in al ons enthousiasme geregeld uit het zicht verliezen. Terug in het vizier is het een waar voorrecht om de interactie van de wilde beesten te bewonderen. Als kers op de taart pikken we nog een paar wilde katten mee. En daarmee is het eerste deel van de reis meer dan een succes. Op naar deel twee!

Zelden zo goed gegeten

Aangekomen in Villa Mathilde voor een ontmoeting met beest nummer twee. Villa Mathilde wordt uitgebaat door Mercedes en Roland, die ons op de been houden met overheerlijke maaltijden. Eerlijk waar, ik heb zelden zo goed gegeten. Met woordspelingen, anekdotes, … maken we er steeds een gezellige avond van. We stellen ons de verwarring voor als iemand ‘lynx!’ roept en hij zit rechts. Meer bepaald gaan we op zoek naar de Iberische lynx, ook wel de pardellynx genoemd. Over deze kat kan men veel vertellen, maar het belangrijkste om te weten is dat het een van de zeldzaamste katten ter wereld is, en zeker niet de lelijkste. Zijn dieet bestaat voor 90% uit konijnen.

Bingo!

Misschien is het omdat onze ogen moeten wennen aan een heel ander landschap, maar de eerste dag zien we niets. We vragen ons weer af of we wel goed zitten. Morgen nog een dag, als we nog uit ons bed kunnen ten minste. Boe-boenk! De zoveelste klap voor onze wervelkolom. De passagiers willen een zachtere vering, de chauffeur wil een weg zonder putten. Het valt allemaal best mee. Bij het avondeten kan iedereen er alweer om lachen.

De volgende dag splitst de groep zich op. Mijn vader – geen ondegelijke natuurfotograaf in zijn vrije tijd – en ikzelf verstoppen ons in een hide op een privé-domein in de hoop de lynx voor de lens te krijgen. De rest scant het landschap af met verrekijker en telescoop. Het geluk is aan de kant van de fotografen. Omstreeks 10u sms’en we in alle stilte ‘BINGO!’ naar de andere groep. Er zijn dus wel degelijk lynxen te vinden. We hopen dat de anderen er ook een te zien zullen krijgen, maar zij hebben geen geluk. Gelukkig laten de Spaanse steenbokken zich wel van hun beste kant zien. Het mannetje is met zijn majestueuze horens en verrassende kleuren een indrukwekkende verschijning. Ook zonder de lynx is het hier fijn vertoeven.

De lynx zat rechts

De volgende dag laten de fotografen van dienst zich wederom opsluiten. De anderen hebben deze keer ook toegang tot het domein en we besluiten elkaar opnieuw op de hoogte te houden als we iets zien. Rond de middag hebben de fotografen weer geluk en onmiddellijk brengen we de rest op de hoogte. Zo kan iedereen op zijn minst een glimp van de gracieuze, elegante, sierlijke kat opvangen. Daarbovenop had de vrouwelijke lynx een jong in haar kielzog. Het moment duurt niet lang, maar het speelse karakter van beiden staat voor eeuwig op onze netvliezen gebrand.

Flamingo’s met een bad hairday

De voorlaatste dag is een natte dag en katachtigen hebben dat blijkbaar niet graag. Na een moedige poging druipen we af. De laatste ochtend stellen we ons strategisch op en scannen we de vallei in La Lancha. Elke steen wordt telescopisch gefileerd, maar het mocht niet zijn. Witkopeenden in winterkleed en  enkele flamingo’s. Meer krijgen we niet te zien.

We kunnen concluderen dat we alles gezien hebben wat we wilden zien en dat het bovenal ontzettend aangenaam is geweest met deze groep.