Reisverslag natuurreis naar de Gaume: verrassende waarnemingen in Zuid-België

In het voorjaar van 2026 trok Joachim Pintens er met een grote groep op uit naar het uiterste zuiden van België. In de Semoisvallei en de Gaume is het altijd genieten van de overvloed aan natuurpracht om je heen. Het is een van de meest biodiverse regio’s van ons land. Je kan er speuren naar insecten, planten, vogels, zoogdieren en meer. Jef Sas was een van de deelnemers en pende na afloop een leuk dag-per-dag-reisverslag neer van het weekendje. Lees en geniet mee van de ervaringen en foto’s!

Dag 1

Start om 7 uur aan de kerk van Mol-Gompel met na een voorspoedige rit een eerste stop op het Plateau des Tailles waar raven en een eerste fluiter zich lieten horen. Ook een eerste rode wouw en een wespendief lieten zich zien boven een druk zingend vuurgoudhaantje. De zevenster, het symbool van de Hoge Venen, werd gevonden. Dan met onze drie busjes verder naar Chabrehez voor de picknick bij Ardennengids Jorn Van Den Bogaert. Aan zijn gîte zingende bonte vliegenvanger en een gekraagde roodstaart. Onder leiding van Jorn bezochten we zijn beverreservaat met slechts één hazelworm onder de platen en een mannelijke grauwe klauwier die mooi poseerde op een tak. Jorn zit daar op een veelbelovend stekje met fotohut, maar wij moesten door naar ons verblijf aan de Semois waar een smakelijke maaltijd op ons wachtte.

Dag 2

Begon met een bezoek aan de nachtvlinderval van onze gids, Joachim Pintens. Geen succes evenwel omdat het nog te koud was, daarom vertrokken we voor een ochtendwandeling langs weiden met heggen en lager door een mooi bos langs de rivier. Geelgors, grasmus en braamsluiper tekenden present en in het bos appelvink en glanskop. Na het ontbijt reden we richting Jamoigne naar enkele blauwgraslanden met veel brede orchis, kleine schorseneer en herfsttijloos. Ook een overzeilende zwarte wouw en een torenvalk met prooi kwamen in de kijkers. Alleen te horen: sprinkhaanzanger en bosrietzanger. We stopten bij een mooi panorama boven een meanderende Semois met een foeragerende ooievaar en grote zilverreiger in de weiden. Even verder op een pas geëgd veld een zestal rode wouwen en een negental zwarte wouwen op de akker en poserend in een dorre boom met in de achtergrond een actief groepje edelherten langs een bosrand. Allemaal te zien in één telescoopbeeld! Het plaatje van de reis! We doken nog even het bos in naar de La Roche de l’Écureuil met een rustende taigaboomkruiper op een boomstam. De ruigpootuil bleek jammer genoeg niet thuis … Een mooie dag werd weer afgesloten met het diner in ons hotel. Met digestif voor sommigen!

Dag 3

Zaterdagmorgen ochtendwandeling langs de boorden van de Semois met een passerende ijsvogel en een poserende oeverloper. Tot groot genoegen van iedereen liet ook een wielewaal zich horen. Na het ontbijt met de busjes naar een zandgroeve in Lannoy. Daar liepen al heel wat vogelaars rond, dus was er wat te zien! Het begon al bij de ingang met een broedende oehoe tegen de achterwand. Dan kwam een orpheusspotvogel mooi zitten zingen voor de telescopen en tegelijk kwamen ook enkele bijeneters aanvliegen. Ook die wilden wel voor ons in een topje van een berk gaan zitten. En toen ook nog de slangenarend op het toneel verscheen, waren onze doelsoorten binnen het halfuur afgevinkt. Lieten zich ook zien: gekraagde roodstaart, boomleeuwerik, fluiter, zwarte wouw, grauwe vliegenvanger en ook een bleek bosvogeltje, in tegenstelling tot wat de naam doet vermoeden een mooie orchideeënsoort. Picknick in het veld bij de moerassen van Heinsch. Overvliegende zwarte ooievaar aldaar, grauwe klauwier, roodborsttapuit, klein vliegend hert en vinpootsalamander kwamen bij op ons lijstje. Volgende stop naast de spoorlijn naar Aarlen leverde pas na lang zoeken enkele veldparelmoervlinders op, maar bijna geen andere actieve dagvlinders. Nog te koud en te winderig? Na een welverdiend Orvalleke of een ander drankje gingen we in Chantemelle in het dorpsgazonnetje nog op zoek naar een ontdekking van Billy, de kleine ereprijs (Veronica verna) waarvan gedacht werd dat het plantje uitgestorven was in België. We dachten deze Veronica ook teruggevonden te hebben, maar wachten nog op de goedkeuring op waarnemingen.be. ’t Was dus ook maar een petieterig klein plantje 😉

Dag 4

Zondag was al onze laatste dag aan de Semois met op de ochtendexcursie langs de oevers opnieuw een ijsvogel en een wielewaal. Dan ging het richting Orval met een mooie excursie door bos en veld vlakbij de abdij. Eerst stalen vogelnestjes (orchidee zonder bladgroen) de show en dan een boomklever bij zijn nest. Veel zwartblauwe en witte rapunzels naast het pad. In een mooi graslandje vol gulden sleutelbloemen en vleugeltjesbloempjes vonden we ook een grote keverorchis en nogal wat insecten met daarbij een zilverstreep, muntvlindertje en een mooie groene jachtspin. Ook een zwarte ooievaar kwam nog even goeiedag zeggen voor we de abij van Orval zelf bezochten met als afsluiter onze groepsfoto aan de brug aldaar. Dan huiswaarts met een laatste stop bij Étang De L’Ilé met een paartje knobbelzwanen met schattige kleine jongen en een luide kleine karekiet. De show werd daar echter gestolen door een niet zo schuwe beverrat. Afscheid nemen deden we met de hele groep met een lekkere zuiderse maaltijd in Balen-Olmen … en toen moest onze gids, Joachim, met zijn twee dames, de moeder van Billy en haar vriendin, nog naar de verre Vlaanders!

We mogen alweer terugblikken op een geslaagde vierdaagse met toch wel verrassende waarnemingen in de Semoisvallei. Waar gaan we volgend jaar naartoe ? Suggesties zijn welkom!

                                                                                                                                         Jef Sas