Reisverslag lynxreizen naar Estland 2026: drie weken vol spectaculaire waarnemingen

Traditiegetrouw gaat Mark Kaptein met drie STARLING-groepen naar het Estse platteland. Het is een uitstekende locatie om Euraziatische lynxen te zien. Met zijn groepen trekt hij er dag en nacht op uit. Zijn zeer uitgebreide kennis van de regio en de dieren brengt hem jaar na jaar tot prachtige waarnemingen. Zoals altijd pent hij zijn ervaringen neer in een reisverslag. Geniet mee van de avonturen en foto’s uit Estland!

Een moeilijke start

Estland kende dit jaar een uitzonderlijk strenge winter. Toen we eind februari aankwamen in ons vertrouwde werkgebied, had de temperatuur al meer dan drie maanden onafgebroken onder het vriespunt gelegen. Het landschap lag volledig bevroren onder een dikke sneeuwlaag, en ook de lynxen leken als het ware in winterslaap. Lokale bewoners vonden nauwelijks sporen, waarnemingen waren schaars en er was opvallend weinig activiteit in het bos. Alleen de elanden waren in grotere aantallen zichtbaar, gedwongen om uit hun schuilplaatsen te komen op zoek naar voedsel in dit barre winterlandschap.

Het seizoen begon dan ook bijzonder moeizaam. Sneeuwduinen blokkeerden boswegen, voertuigen raakten regelmatig vast en na uren zoeken kregen we vaak nauwelijks wild te zien. We moesten harder werken dan ooit tevoren. Een uitgebreid netwerk van live cameravallen en onze ervaring in het herkennen van verse sporen vanuit een rijdende wagen bleken uiteindelijk cruciaal om dichter bij de lynxen te komen.

Door de aanhoudende kou waren zowel de lynxen als hun prooidieren opvallend inactief. We vonden veel minder sporen dan in voorgaande jaren. Wanneer we wel een vers spoor ontdekten, probeerden we zo goed mogelijk te voorspellen waar het dier naartoe zou trekken. Die aanpak bracht ons al tijdens de derde nacht van de eerste reis bijna oog in oog met een lynx.

Laat op de avond stuitten we op uiterst verse sporen van een jonge vrouwelijke lynx die op een haas aan het jagen was. Zowel de sporen van de lynx als die van de haas leidden ons tot in de tuin van ons hotel. Helaas wist de kat ongemerkt te ontsnappen via een dicht stukje bos, zonder dat we haar daadwerkelijk zagen.

Kort daarna ontvingen we informatie over verse sporen van een grote mannelijke lynx in een open plek midden in het bos. We probeerden te voorspellen waar hij later die nacht zou verschijnen en kwamen inderdaad dicht in de buurt. De wegen waren echter verraderlijk slecht en bedekt met diepe sneeuw. Niet veel later zaten we muurvast.

Dankzij lokale vrienden geraakten we na ongeveer een uur graven weer los. Vol goede moed zetten we onze zoektocht voort, maar nog geen uur later zaten we opnieuw vast. Het leek simpelweg niet onze avond te zijn. Terwijl we wachtten op hulp en genoten van een heldere sterrenhemel, begonnen honden op een nabijgelegen boerderij plotseling aan te slaan. Dat was voor ons een duidelijk signaal dat er iets in de buurt moest zijn.

Toen we de warmtecamera richtten op de bosrand verscheen daar ineens de karakteristieke contour van een lynx. Binnen enkele seconden veranderde een frustrerende avond in een onvergetelijke ervaring. We verzamelden snel de groep en konden genieten van een indrukwekkende mannelijke lynx die rustig langs de bosrand liep. Uiteindelijk ging hij zelfs op een grote steen zitten, waar hij meer dan een half uur bleef zitten. Toen onze vrienden arriveerden om ons uit de sneeuw te trekken, zat de lynx er nog steeds. Hun hulp werd dus beloond met een prachtige waarneming. Het was onze eerste lynx van het seizoen, maar zeker niet de laatste.

Een weersomslag en spectaculaire waarnemingen

Aan het einde van de eerste week veranderde het weer. De lente diende zich aan en zoals verwacht zorgde dat voor een explosie aan activiteit onder de wilde dieren. Diezelfde week volgden nog twee korte lynxwaarnemingen. Eén dier zagen we enkel met de warmtecamera, terwijl een andere lynx zo schuw was dat hij verdween voordat de deelnemers hem goed konden bekijken.

De week daarop bewezen onze vele live cameravallen pas echt hun waarde. Na twee nachten zoeken vonden we opnieuw een lynx, en vanaf dat moment leek alles samen te vallen. De stijgende activiteit, strategisch geplaatste camera’s, het begin van de paartijd en een beetje geluk zorgden ervoor dat we vanaf dan bijna elke nacht lynxen vonden.

Vooral enkele jonge lynxen die zich ophielden in een landbouwgebied bezorgden ons onvergetelijke momenten. Meerdere keren konden we urenlang observeren hoe deze katten actief op jacht gingen. Een van de meest indrukwekkende waarnemingen vond plaats tijdens de nacht waarop de laatste groep arriveerde.

Aanvankelijk verliep die avond bijzonder rustig. Heldere, koude nachten zijn doorgaans niet gunstig voor zoogdierenactiviteit. We besloten daarom een korte ronde te rijden en vervolgens vroeg terug te keren. Na twee uur hadden we slechts één opvallende waarneming gedaan: een groep van maar liefst elf reeën.

Omdat dit de enige prooidieren waren die we konden vinden, vermoedden we dat een eventuele jagende lynx zich op deze groep zou richten. Vlak voordat we naar het hotel wilden terugkeren, besloten we de reeën nog één keer te controleren. Dat bleek een gouden beslissing.

Op slechts enkele meters van de reeën zagen we met de warmtecamera de silhouet van een grote kat. Zowel de lynx als de reeën bevonden zich in een open akker vlak naast de weg. Om de jacht niet te verstoren, gebruikten we aanvankelijk geen schijnwerper en wachtten we geduldig af.

Plots zette de lynx de aanval in. Ze sprintte vooruit, maar miste haar prooi. Daarna konden we haar prachtig observeren in het schijnwerperlicht. Gedurende meerdere uren bleef ze zichtbaar en zagen we hoe ze nog verschillende jachtpogingen ondernam.

Een andere bijzondere ontmoeting was met een jonge lynx die zich volledig op zijn gemak voelde in een open veld. Het dier begon zelfs speels rond te klauteren op een grote hooibaal. De lynx bleef zo lang aanwezig dat we uiteindelijk besloten te vertrekken om nog op tijd in het restaurant te geraken.

Meer dan alleen lynxen

Naast de dagelijkse lynxwaarnemingen kregen we ook tal van andere zoogdieren te zien. Tijdens alle reizen observeerden we elanden, wasbeerhonden, vossen, wilde zwijnen, boommarters, reeën, berghazen en Amerikaanse nertsen. Sommige groepen hadden bovendien het geluk om ook otter, wezel en bunzing aan hun soortenlijst toe te voegen.

Ook voor vogelliefhebbers was 2026 een uitstekend jaar. We zagen onder andere dwerguilen, Oeraluilen, witrugspechten, grijskopspechten, hazelhoenders, zeearenden en korhoenders. Al deze soorten waren opvallend talrijk aanwezig. Moeilijker waren de auerhoenders, maar met veel inzet slaagden we er toch in om de meeste groepen goede waarnemingen te bezorgen.

Een succesvol einde

Het lynxseizoen van 2026 zit er inmiddels op. Drie tevreden groepen, talloze prachtige waarnemingen en een schat aan nieuwe verhalen vormen de oogst van een bijzonder seizoen. Zoals elk jaar hebben we bovendien opnieuw veel geleerd over deze mysterieuze en moeilijk te vinden roofkatten. Elke ontmoeting bracht ons weer een stap dichter bij een beter begrip van hun fascinerende gedrag.

Wij kijken alvast uit naar het volgende seizoen.

In 2027 staan twee lynxreizen met Mark online. Klik hier voor de eerste reis (27/02 – 06/03) en hier voor de tweede reis (06/03 – 13/03).