Reisverslag van Vlissingen naar Spitsbergen 2025: de North Atlantic Odyssee met de Djoniboys

Vrijdag 23 mei 2025

We worden aan boord welkom geheten door onze expeditieleider Jan Belgers en de gehele bemanning. Olivier Dochy (Starling) ontwaart een paar slechtvalken. We zijn bijna klaar voor vertrek, maar niet voordat we allemaal hebben deelgenomen aan de ‘safety drill’. Met z’n allen krijgen we uitleg over het gebruik van de zwemvesten en de route naar de life boats. Nu kan ons avontuur echt beginnen. Ondertussen hebben we natuurlijk al oog voor de eerste vogelsoorten. We varen langs de boulevard van Vlissingen, langs Zoutelande, en komen voor het eerst op open zee. Voor sommigen is het de eerste kennismaking met wat deining, maar we worden gerust gesteld : de weersvoorspellingen zijn rustig, dus we kunnen rustig wennen en werken aan onze zeebenen. Aan dek zien we de eerste jan-van-genten, een bruinvis en maken we kennis met de culinaire verrassingen aan boord van het schip. We zijn vertrokken.

Zaterdag 24 mei 2025

De tweede dag van de North Atlantic Odyssey staat in het teken van de oversteek van Vlissingen naar Aberdeen. De expeditieleider geeft aan dat we door de aantrekkende wind een wat westelijker koers varen. Hierdoor bevinden we ons meer in de luwte van de oostkust van Engeland met als gevolg dat de deining en golven minder zijn. Wel zo prettig voor het leven aan boord en ook verwachten we zo dicht op de kust goede kansen op wildlife. Een gevolg van deze westelijker koers is dat we niet over de Doggerbank varen, althans we schampen deze befaamde ophoging in de Noordzeebodem aan haar uiterst westerse zijde. Een dergelijke ophoging kan ook veel zeeleven met zich meebrengen. Wat dat betreft vissen we dus achter het spreekwoordelijke net. De Doggerbank is befaamd om haar zeevogels en zeezoogdieren, maar in het verleden hebben hier ook grote zeeslagen plaats gevonden. Besloot expeditieleider Jan met het gewelddadige verleden van de Doggerbank in het achterhoofd, westelijker te varen? Wilde hij de groepen Nederlanders en Belgen aan boord in alle rust de kans geven nader tot elkaar te komen? 🙂 Natuurlijk was dat een onnodige actie: onderling zien we veel bekenden en is er in het verleden vaker in elkaars gezelschap gereisd. De sfeer aan boord is vanaf minuut 1 goed en relaxed. De Starlinggidsen (de Djoniboys Johan, Ignaas, Olivier en Yann) worden aangevuld door enkele Vlaamse ornithologische toppers. Ze staan op wacht, geven wat toelichting of praten de reis aan mekaar. De Nederlanders staan in voor tal van praktische zaken en voordrachten. Deze reis wordt een succes! De krachten van de twee grootmachten aan de Noordzee, onze lage landen, zijn gebundeld! … En dan is er uiteraard heel veel mogelijk!

Het is een rustige dag op zee, maar gezamenlijk scoren we daarom wel degelijke hoogtepunten! Een bruinvis steelt in de vroege morgen de show, een langdurig zichtbare noordse pijlstormvogel is een andere krent in de pap, twee moeizaam over zee trekkende blauwe reigers worden in het Vlaams en Hollands aangemoedigd en tegen het vallen van de avond volgt een heuse wave als een boerenzwaluw over de boot vliegt. Met deze instelling gaat het de komende dagen meer dan goed komen. Tot morgen!!!

Zondag 25 mei 2025

We hebben vannacht lekker door kunnen varen op een relatief stille Noordzee en bijna iedereen heeft een goede nachtrust gehad. Om 6 uur staan de eerste “die-hards” al weer aan dek om te kijken wat er langs onze boot komt zwemmen of vliegen. De gebruikelijke soorten worden al weer snel gelogd en we hebben nu wat meer noordse pijlstormvogels die ons vergezellen. Het regent lichtjes vanochtend, wat voorspeld was, dus de wake up call van expeditieleider Jan komt als geroepen en we hebben een “excuus” om naar binnen te gaan voor het ontbijt.

De Plancius ligt al eventjes stil voor de haven van Aberdeen waar we moeten wachten totdat de Loods rond half negen aan boord komt om ons de haven in te “loodsen”. Iedereen staat buiten met een volle maag als we langzaam aan de haven van Aberdeen naderen. De bekende groep tuimelaars laat zich in de monding van de haven voor iedereen goed zien. Even verderop wordt door enkele deelnemers de eerste dwergvinvis gezien, maar deze doet zijn reputatie eer aan en komt maar 2 keer kort boven voordat hij uit ons zicht verdwijnt. In de haven zien we nog een mooie kleine burgemeester die rond onze boot vliegt, een heel mooi begin van deze dag.

Aan de kade komt de douane aan boord voor de noodzakelijke paspoortcontrole en worden we begroet door Bill. Hij is onze lokale gids voor vandaag en gaat ons een paar leuke plekken laten zien langs de Schotse kust. Bill is een fenomeen en iedereen die het voorrecht heeft gehad om met hem te reizen zal een blijvende herinnering aan hem hebben. Op zijn tochten maakte hij onvergetelijke cartoons. In de bus naar de kliffen van Buchan weet hij weer als vanouds de draak te steken met de Nederlanders, Donald Trump en later de Belgen in onze groep en na een ware stand-up comedy act komen we aan bij de kliffen. Het waait stevig maar het uitzicht op de kliffen is spectaculair. De meeste aandacht gaat toch wel uit naar de papegaaiduikers, die rustig op het water dobberen of op de helling bij een nest zitten. We zien hier o.a. alken, zeekoeten, noordse stormvogels en kuifaalscholvers die hier langs de ruige Schotse kust broeden. Na 1,5 uur vertrekken we naar de volgende stop. Dit is een slufter waar we een grote verscheidenheid aan vogels en enkele grijze zeehonden waarnemen. Voordat we terug bij de boot zijn maken we nog een stop vlakbij de haven in het pittoresk vissersdorpje Fittie, met mooi uitzicht over de Noordzee. Hier zien we weer de groep tuimelaars en enkele keren springen sommige exemplaren volledig uit het water. De Vlamingen die tot aan de rivier wandelden, konden de dolfijnen op enkele meter zien passeren.

Nadat we terug aan boord zijn kan iedereen zich weer even opfrissen en daarna aanschuiven bij het diner. Rond 19u komt de loods wederom aan boord om ons weer veilig op de Noordzee af te zetten. Iedereen staat aan dek en dat wordt opnieuw beloond met hele fraaie momenten met de tuimelaars. Menig fotograaf is blij met het resultaat van vandaag. We hebben een mooie dag achter de rug met, beter dan verwacht, en lekker weer. We varen inmiddels weer naar het noorden, richting Fair Isle en zullen daar rond 8u morgenochtend aankomen. De vooruitzichten zijn wat uitdagend en er wordt een stevige bries voorspeld, waardoor een landing op Fair Isle niet door zal gaan. Expeditieleider Jan heeft zijn “huiswerk” echter allang gedaan en heeft een aantrekkelijk plan “B”. We varen nu nog op een kalme Noordzee naar het noorden en gaan lekker slapend afwachten wat de dag van morgen ons gaat brengen. Bill, bedankt voor deze mooie dag, iedereen heeft weer van je genoten! Tot morgen!!

Maandag 26 mei 2025

We worden in de ochtend wakker met een gevoel van opluchting. De aangekondigde storm die ons vannacht zou laten schudden in onze bedden, is uiteindelijk meegevallen. Bijna iedereen heeft daardoor goed kunnen slapen. Jan wekt ons met goed nieuws: de weersvoorspellingen voor vandaag zien er gunstig uit. Wel moeten we rekening houden met stevige windstoten. Gelukkig laat de zon zich geregeld zien en genieten we, tussen de windvlagen door, van warme stralen aan dek. De uitzichten op Fair Isle zijn adembenemend. Gisteren hoorden we al dat een landing op het eiland onzeker zou zijn. Als alternatief staat Noss op het programma, mocht de wind ons parten spelen. Terwijl de wind aantrekt, varen we langs de westkust van Fair Isle. Het eiland ligt er schilderachtig bij in het zonlicht. We zien de verspreide huizen, kuddes schapen – die hier ruimschoots in de meerderheid zijn ten opzichte van de inwoners – en imposante kliffen vol broedende vogels. Opnieuw worden we aan dek getrakteerd op prachtige waarnemingen van onder andere jan-van-genten, zeekoeten en grote jagers. Ook worden we kort getrakteerd op een kleine jager die snel langs het schip vliegt. De koers wordt noordelijk verlegd richting Noss. Tussen Fair Isle en Noss neemt de wind verder toe tot kracht 7. Tijdens de lunch merken we dat het schip meer begint te rollen – een duidelijke herinnering: dit ís echt expeditie. Aangekomen bij Noss laat de kapitein het anker zakken. Onze expeditiecrew gaat met de zodiacs op verkenning: is een landing hier veilig mogelijk? De zee laat zich van haar ruigere kant zien en zelfs voor onze ervaren bemanning is het een uitdaging. De voorspellingen geven bovendien aan dat de wind en regen nog zullen toenemen. Uiteindelijk wordt de knoop doorgehakt: een landing op Noss zit er vandaag niet in. Dat nieuws valt even zwaar. Natuurlijk hadden we graag voet gezet op dit afgelegen stukje Schotland. Maar wat is het bijzonder om met een groep gelijkgestemden te reizen. Expeditieleider Jan krijgt een warm applaus. De beslissing is moeilijk, maar veiligheid staat altijd voorop. Aan land gaan is één ding, maar we willen ook weer veilig terug aan boord kunnen komen.

Dinsdag 27 mei 2025

We varen gestaag noordwaarts. Vandaag gaan we door heftiger weer en stevige golven. In de hut worden alle losse spullen in de hut goed weggelegd. De bemanning sloot de patrijspoorten. Maar goed, dit schip heeft al sinds jaar en dag alle passagiers veilig terug aan land gebracht en vele stormen doorstaan, dus we hebben vertrouwen. In de avond werd de groep nog getrakteerd op een aantal stormvogeltjes voor de boeg.

Overdag zien de vogelkijkers de ene na de andere kleinste jager noordwaarts trekken. Het zijn meestal adulten met hun elegante lange middelste staartpennen. De meesten kruisen het schip op minstens driehonderd meter voor de boeg, maar af en toe komt er toch eentje dichtbij langs, tot groot plezier van de fotografen. In totaal passeren er vandaag meer dan 50 onze route!

Andere trekvogels waren de middelste jager, bontbekplevier, tapuit, en een regenwulp kwam even rusten op de zodiacs op het achterdek en een out-of-place Watersnip volgde het schip een tijdje. Voor zeezoogdieren was er helaas te veel deining. Een paar meldingen van een grote rugvin en dat was het zowat.

Volgende nacht overschrijden we de poolcirkel rond 5u. Jan beloofde ons daar niet wakker voor te maken.

Woensdag 28 mei 2025

Pling plong….. We worden zoals elke ochtend wakker met de zalvende stem van onze expeditieleider Jan. Het voelt als erg vroeg… Dat blijkt te kloppen, want het is niet 7u30 zoals de aangekondigde wake up call, maar een uur vroeger ! We worden gewekt omdat er door Dorine een groep orka’s gezien is. De West-Vlaamse had zin in een vroeg potje koffie in de bar. In allerijl haasten we ons allemaal naar de boeg, de wind is sterk, het regent, maar het maakt ons allemaal niet uit, want … ORKA’s! We worden getrakteerd op een groep van vier orka’s op korte afstand van het schip. De wind draait om ons heen, sommige hebben even snel een jas over de pyjama gedaan, anderen zijn in de haast de handschoenen vergeten, maar we nemen het allemaal voor lief. Een absolute traktatie voor iedereen. Hier worden we allemaal gelukkig van! Nog in het eerste uur blijkt er nog een andere groep van acht orka’s rond te zwemmen. In totaal werden naar alle waarschijnlijkheid veertien orka’s gezien. Tijdens het ontbijt bekijken we elkaars foto’s en video’s. Op deze manier willen we elke dag wel worden gewekt.

Het is een koude dag, met afwisselend bewolking, regen en straffe wind. Toch trotseren we regelmatig de omstandigheden om aan dek, met elkaar op zoek te gaan naar verschillende vogelsoorten of walvissen. Het prettige van dit schip is dan ook zeker de uitgebreide keuze aan dekruimte. Voor iedereen is er altijd plaats, geen dringen of klimmen, zowel op dek 4, 5 als 6 kunnen we de horizon afspeuren. Er worden dan vandaag ook weer een aantal mooie soorten gezien, zoals de sneeuwgors, een voorbij vliegende papegaaiduiker en een kortbekzeekoet. Na de lunch krijgen we een lezing van Pieter over Jan Mayen. Voor sommigen interessant maar ook dubbel, want gisteren hebben we van onze expeditieleider te horen gekregen dat we niet kunnen landen op Jan Mayen. Heel spijtig, we hopen nu op mooi helder weer, zodat we vanaf het schip Jan Mayen kunnen zien en wie weet zelfs de Berenberg tot de besneeuwde top kunnen fotograferen. Pieter leert ons veel over de geschiedenis van de walvisvaart en Jan Mayen.

En dan … pling plong … De lezing wordt onderbroken, want er is een ‘blow’ gezien voor de boot. Allemaal snel de jassen aan, kijkers omhangen en naar buiten… Ook nu weer worden we getrakteerd op een geweldige waarneming, een gewone vinvis dit keer! Eerst wat verder weg, maar steeds dichterbij en iedereen aan boord heeft het goed kunnen zien. Later op de middag wordt ook nog een groepje dolfijnen gezien wat verder weg. Bijna zijn we klaar voor de recap. Maar niet voordat we … pling plong … Er is een blow gezien. In de verte zien we verschillende keren een blow, maar wat is het? Dat is dan ook meteen weer het bewijs dat het super fijn is om op reis te zijn met verschillende specialisten, want Starling heeft er zo een aantal van aan boord. Aan de blow ver weg werd al gezien dat het een bultrug was. Steeds een klein stukje dichterbij, steeds een beetje meer zicht en uiteindelijk zijn sommigen in de groep zelfs in staat om de staart en de geknobbelde rugaanzet vast te leggen.

Tijdens de recap maken we de balans op en kunnen we constateren dat het ondanks de frisse wind, de regen en de teleurstellende mededeling van gisteren avond, vandaag toch wel weer een superdag was, zoveel mooie waarnemingen en we kijken alweer uit naar een nieuwe dag! Een zeedag saai??? Oordeel zelf, als je al deze mooie dingen op één dag kunt zien, dat kunnen we toch niet saai noemen?? Tot morgen!

Donderdag 29 mei 2025 – Jan Mayen

De Atlantische Oceaan kent vele eilanden. Veel van deze eilanden zijn bij ons bekend, maar een aantal eilanden zijn zo afgelegen dat ze bijna een soort mythische status hebben. Eén van die eilanden in het noordelijk deel van de Atlantische Oceaan is Jan Mayen. Eeuwen geleden werd dit eiland bevolkt door Nederlanders die Jan Mayen gebruikten als walvisstation voor de zeer gewilde levertraan en de “olie” voor het licht van de olielampen. De eerste bekende “ontdekking” van Jan Mayen was in de zomer van 1614 toen de Nederlanders Jan Janszoon Kerckhof en Jan Jacobsz May van Schellinkhout het eiland bezochten. De cartograaf Willem Beau gaf het eiland de naam Jan Mayen in zijn befaamde Zeespiegel Atlas uit 1620. De meeste mensen staan al aan dek voor de inmiddels bekende wake-up call van Jan. Rondom het eiland bevinden zich de bekende “drop-offs” waardoor er onder water grote diepteverschillen aanwezig zijn. Dit zorgt voor een zeer voedselrijk ecosysteem waardoor walvissen en honderdduizenden kleine alken, noordse stormvogels en nog veel meer, zich hier thuis voelen. De eerste 2 butskoppen worden alweer gemeld, maar tot op heden laten deze walvissen van de diepte zich maar kort zien. Na een paar keer lucht happen, duiken ze naar beneden tot grote diepte en kunnen daarbij lange tijd onder blijven. Het eiland ligt prachtig in de zon deze morgen en iedereen kan schitterende foto’s maken van de indrukwekkende rotswanden en natuurlijk de Berenberg. Deze ruim 2200 meter hoge actieve vulkaan ligt er prachtig bij en vandaag is één van de weinige dagen van het jaar dat de vulkaan zich volledig laat zien.

Na het ontbijt wordt er een dwergvinvis rond de boot gezien en nadat iedereen aan dek staat, laat deze normaal wat schuwe walvis zich redelijk goed zien en er kunnen mooie foto’s genomen worden. De teleurstelling van het niet aan land kunnen gaan op Jan Mayen wordt gecompenseerd met een prachtige kustlijn en perfecte omstandigheden om vanaf de boot te kunnen fotograferen. Naast de bekende “locals” zoals kleine alk en kortbekzeekoet, zien we ook verrassend de eerste klapmuts. Deze zeehondensoort komt normaal gesproken wat dichter bij het pakijs voor maar deze laat zich mooi bekijken. De grote burgemeesters en grote jagers zorgen altijd voor onrust bij de kleine alken en kortbekzeekoeten omdat ze weten dat hun vangst tot op het laatste moment afgepakt kan worden. Op het water zien we steeds groepjes kleine alken die een heel leuk lachend geluid maken. Nadat we prachtige foto’s hebben gemaakt en de gletsjers het water in zien gaan, verlaten we Jan Mayen en varen we verder noordwaarts. Het is nog zo’n 12 uur varen en dan zijn we morgenochtend bij het pakijs. Onderweg worden er nog enkele butskoppen en gewone vinvissen waargenomen. Tijdens de recap wordt er weer aandacht besteed aan de dag van morgen en wat het weer zal doen als we bij het pakijs aankomen. Jan stelt iedereen gerust en de weersvooruitzichten voor de komende dagen zijn prima. Mooi weer, weinig wind en geen golven, prachtige omstandigheden dus om in het arctisch gebied door te brengen. Na het diner heeft de vriendengroep Djoniboys (Vogelwerkgroep Zuid-West-Vlaanderen) een zeer vermakelijke “pub quiz” georganiseerd. De hele boot doet fanatiek mee (17 groepjes) en er wordt flink gelachen. Een (niet nader genoemd) team komt met een interessante strategie om extra tijd te kopen en roept “Blow!!” waardoor iedereen enthousiast over het water kijkt op zoek naar een rugvin of staart. De jury treedt streng en kordaat op door dit team een officiële waarschuwing te geven en verdere “incidenten” bleven gelukkig uit. Er is veel gelachen. Het was een hele fijne afsluiting van de dag. De Plancius vaart rustig verder op weg naar het pakijs waar we morgenochtend aan zullen komen. Tot morgen!

Vrijdag 30 mei 2025

Vandaag komen we aan bij het pakijs ten oosten van Groenland, een weinig bezochte uithoek in de Noord-Atlantische Oceaan. Als we de slaap uit onze ogen wrijven, zien we mist. Bij mooi weer boven een ijsvlakte is dat altijd een risico en slecht zicht kunnen we natuurlijk niet gebruiken bij onze zoektocht naar enkele hoog-arctische krenten in de pap! We hebben het gevoel dat we ons als het ware eerst door het Niflheim uit de Noorse mythologie moeten worstelen, een koude en mistige wereld. Gelukkig trekt de mist iets verder noordelijk al snel op. De lichte bries blaast de laatste mistflarden weg, een sprookjesachtige gewaarwording: de poorten openen zich voor de prachtige wereld van het zee-ijs: veel mooiere ecosystemen zijn er niet. Ons heerlijke schip, de Plancius, baant zich vrijwel geruisloos een weg tussen de schotsen. De zon, de blauwe lucht, ontelbaar kleuren wit en enkele heerlijke kleuren blauw. Donkere noordse stormvogels keilen continue dansend voorbij. Tjonge, wat heerlijk! Mensen praten spontaan met gedempte stem, respect in het kwadraat voor al het moois om ons heen. We horen het krassende geluid van ivoormeeuwen en zien al gauw deze witte schoonheden! Bij vele passagiers staan of beter stonden ze op een hoge plek op de wishlist.

Maar we zijn hier natuurlijk ook vooral voor de ijsberen, de mythische toppredator van het hoge noorden. De eerste uren varen we langs perfect ijs voor ijsberen, maar hoe we ook zoeken, geen beer in zicht. Het ijs wordt meer open en op de ijskaarten blijkt dat voor een wat groter gebied te gelden. We nemen ons verlies voor vandaag en zijn van plan naar de plek van morgen te varen! Het lijkt de enige juiste beslissing, maar de Arctic heeft al snel een enorm prettige verrassing voor ons in petto!! We zien een Groenlandse walvis, letterlijk en figuurlijk de aller dikste krent in de pap! Enkele Vlamingen aan boord herinneren zich de enkele Groenlandse walvissen vanop de Ortelius. Toen was dat een vrijwel onwaarschijnlijke waarneming, maar in 2017 werd een groep van meer dan 90 Groenlanders ontdekt, het jaar erop zelfs 104 vanop de Plancius. We vinden ook vandaag al snel nog een exemplaar, dan nog twee, nog eens drie en verder in het ijs een blow en heel dichtbij dobbert er nog een exemplaar. We schatten dat we ergens tussen de 12 en 15 dieren zien! Waar we ook geen rekening mee hebben gehouden, is dat er enkele Vlaamse Starling-spotters aan boord zijn die tijdens de Groenlandse walvis Bonanza stug blijven doorzoeken naar een ijsbeer. En warempel, Koen Devos en Yves De Bosscher vinden een exemplaar, ergens op de horizon! Het moeten slechts enkele pixels geweest zijn in hun kijkbeeld, maar met voldoende overtuiging roepen ze dat heerlijke woord uit: IJSBEEEER!! Heel langzaam varen we richting de kleine schots waarop de beer heerlijk ligt uit te buiken. Een karkas op een schots of 10 voor hem (het is een vrij groot mannetje) verraadt dat hij een feestmaal achter de rug heeft! Een uur lang vergapen we ons aan het dier, dit roomgele wonder, dat zijn Latijnse naam zo enorm veel eer aan doet: Ursus maritimus, de beer van de zee!

Tjonge wat een dag! Mensen vallen elkaar om de nek! Ik zie spontaan links en rechts dansjes ontstaan! Het is een lange reis met best af en toe een hobbeltje, maar altijd zo’n enorme beloning om te mogen speuren naar wildlife in het Groenlandse ijs. Vannacht varen we door een gebied met mogelijk veel walvissen naar een ander gedeelte van het ijs, op de kaart voor zover mogelijk nog veelbelovender. Wat gaan de komende uren, wat gaan de komende dagen ons nog brengen? Eerst nog even proosten in de bar en daarna tot morgen!

Zaterdag 31 mei 2025

We worden gewekt met een geruststellende mededeling van Jan. Het is -2 graden en er staat minder wind dan gisteren. We rekenen er dus op dat we ‘rustig’ aan dek kunnen staan. Gedurende de dag zal blijken dat op verschillende manieren vandaag niet rustig is…. De ochtend brengen we door aan de rand van het pakijs. Met z’n allen op zoek naar de ijsbeer of andere mooie waarnemingen. Al vroeg in de ochtend worden we voor het turen en wachten in de kou beloond met een groenlandse walvis. Wat een machtige dieren! Af en aan druppelen mensen binnen in de lounge, even een kopje thee of koffie om op te warmen en weer terug naar buiten. Van rustig en lang buiten staan is bij de meeste mensen vandaag geen sprake. Jan brengt ons op de hoogte van de ijskaarten van vandaag en laat ons zien hoe we vandaag een flink stuk het ijs in kunnen varen en de kapitein stuurt behendig door het zee-ijs. De mensen aan boord zullen het herkennen, het geluid van de botsing met een ijsschots…. Krijgen we dan niet allemaal een beetje dat beeld van die ene bekende film??? Nou ja, laten we dat snel weer vergeten… Dat lukt aardig, want al snel zien we een klapmuts liggen op een mooi stuk ijs, dichtbij de boot. Als een volleerd model blijft deze corpulente dame liggen om zich te laten fotograferen.

Na de lunch krijgen we te horen dat we vandaag met de zodiacs door het ijs gaan varen. Een ander perspectief, vanaf het water de ijsschotsen bekijken en op afstand naar ons eigen onderkomen van de afgelopen week kijken…. De Plancius ligt er prachtig bij tussen het ijs en ook deze dame laat zich gewillig fotograferen. Sommige staffleden testen de snelheid van de zodiac, die voor het eerst van stal komt, even uit. Alweer niet rustig… Na ongeveer 40 minuten keren we terug voor een heuse Polar BBQ. Onderweg terug in de zodiac kunnen we het vlees al ruiken…. Aan dek heeft de bemanning voor ons een heerlijke BBQ voorbereid en onder het genot van een lekkere glühwein genieten we van lekker eten met uitzicht op het zee-ijs. Na het eten gaat de muziek aan en dansen we er op los. We denken niet dat we nog ijsberen zullen gaan zien, tenzij ze van ABBA of ACDC houden. Het feest barst los. Veerle en Filiep dansen de salsa. In de avond gaat de muziek weer uit, wordt het toch nog rustig en waagt zich een Groenlandse walvis nog in de buurt van het schip. We maken ons op voor een zeedag met veel lezingen morgen, onderweg naar onze eindbestemming Spitsbergen. Tot morgen!

Zondag 1 juni 2025

Zoals we gewend zijn tijdens deze reis worden we om 7u30 gewekt door de zachte stem van Jan. Tijdens het ontbijt worden er al opmerkingen gemaakt om zijn stem op te nemen en thuis af te spelen als wake-up call. Sinds we Schotland en de Shetland eilanden achtergelaten hebben, is het weer prima en de vaarcondities uitstekend! Voor het ontbijt loop ik nog even naar buiten zonder jas en dat is prima te doen. Het is lekker warm (+2 °C), maar zonder harde wind voelt het erg aangenaam. Er zijn enkele waarnemingen van butskoppen in de ochtend, maar anders dan voorgaande jaren zijn ze dit jaar lastiger waar te nemen. Ze worden frequent gezien, maar blijven slechts even boven om een paar keer adem te halen voordat ze weer de dieptes van de IJszee opzoeken op zoek naar voedsel. Na het ontbijt, wat zoals gebruikelijk weer overdadig en lekker is, zijn er veel lezingen gepland. Onze scheepsdokter weet op zeer amuserende wijze uit te leggen hoe de medische voorzieningen aan boord van de Plancius werken. Gelukkig is alles theorie en heeft de dokter ook tijdens deze reis geen medische moeilijkheden meegemaakt. Hierna volgen de engineer en de hotelmanager met interessante wetenswaardigheden over de Plancius. Alle aanwezigen zijn onder de indruk van wat er allemaal bij komt kijken om ons schip naar het noorden te krijgen.

Aan dek worden een aantal vogelsoorten “herontdekt”. De papegaaiduiker was sinds Jan Mayen even afwezig, maar vliegt nu weer langs de boot. Net als kortbek- en zwarte zeekoeten die veelvuldig langs de boot vliegen. Net voor de lunch pikt Sander (de Groenlandse walvis ontdekker) een vorkstaartmeeuw op die langs de boot vliegt en al snel uit zicht gaat, waardoor niet iedereen deze soort heeft kunnen zien. In de middag worden nog enkele Butskoppen gezien, maar wederom op redelijke afstand van de boot. Tijdens de recap krijgen we de weersverwachting voor morgen te horen en het geplande programma. We komen morgenochtend aan bij Spitsbergen en zullen een landing maken bij Poolepynten een plek die bekend staat vanwege de walrussen die daar regelmatig op het strand liggen. Na de gebruikelijke veiligheidsmeldingen om aan land te gaan op Spitsbergen (we zijn in ijsberengebied) worden de eerste mededelingen gedaan over de dag van aankomst. Het blijft verbazingwekkend hoe snel deze reis weer zijn einde nadert. Na het diner krijgen we nog een zeer interessante en ook wel confronterende presentatie van Eduardo over klimaatverandering. Wat zijn de feiten en wat kunnen we doen in de (nabije) toekomst om duurzamer met onze planeet om te gaan. De presentatie wordt nog even onderbroken door enkele witsnuitdolfijnen die rond de boot zwemmen. Alle aanwezigen gaan naar buiten, maar ze laten zich maar kort zien voordat ze verdwijnen. Na de presentatie staan nog veel deelnemers buiten aan dek en zien onder andere waarnemingen van kleine-, Middelste– en grote jager waardoor we vandaag ook weer de 4 jagersoorten hebben gezien! De Plancius vaart rustig verder en morgenochtend zullen we Spitsbergen bereiken. Tot morgen!!

Maandag 2 juni 2025

Iconen heb je in alle soorten en maten. In deze noordelijke contreien heb je ook een aantal iconen. De ijsbeer hebben we een aantal dagen geleden werkelijk prachtig gezien! Getuige zijn van het draaien van een dampende ijsbeerdrol (die is bruin, niet wit), je zou voor minder deze reis boeken. Vandaag gaan we een landing maken op Poolepynten, op het eiland Prins Karls Forland. Dit eiland is ontdekt door Willem Barentsz, in 1596. In 1610 noemde de Engelse ontdekkingsreiziger Jonas Poole het eiland Black Point Isle, maar uiteindelijk noemden Engelse walvisvaarders enkele jaren later het eiland naar de zoon van koning James: prins Charles. Het punt dat naar Jonas Poole genaamd is, Poolepynten, is een wantij waar eigenlijk vrijwel altijd Walrussen liggen te rusten. Onmiskenbaar ook zo’n heerlijk icoon van het Noordpoolgebied!

De omstandigheden zijn erg rustig en zonder een centje pijn worden de passagiers in groepen aan land gezet. Heerlijk om enige tijd te mogen vertoeven in de nabijheid van deze kolossen met hun indrukwekkende slagtanden. Op de terugweg naar de zodiac zien we Steenlopers, een drieteenstrandloper in het ons minder bekende zomerkleed en ook de liefde zit in de lucht: we kunnen parende rosse franjepoten op onze triplijst bijschrijven. In de middag maken we een zalige zodiactocht door Ymerbukta. Hier dompelen we ons onder in een zalig decor van ijs en sneeuw. Een aantal Spitsbergenrendieren staart ons aan vanaf de witte oevers. We zien de eiders, koningseiders, zwarte zeekoeten, kleine jagers en een leuke jonge walrus. Een prachtige afsluiting van een heerlijke Odyssey!! In de avond is de afscheidsceremonie. We proosten met de kapitein en we klappen onze handen welverdiend kapot voor de kundige expeditie-staf en de mensen die ons tijdens de reis zo heerlijk hebben verzorgd tijdens de maaltijden. … Tijdens de maaltijd wordt de aandacht gevestigd op Peter en Connie, een heerlijk echtpaar dat elkaar op de dag af 58 jaar geleden is tegengekomen. Plotseling neemt Prince de microfoon om een prachtige serenade ter ere van dit leuke stel te zingen. Prince is de ober aan boord en niet de artiest die bijvoorbeeld paarse regen bezong. We zitten hier immers in de Arctic en aan paarse regen hebben we een broertje dood. Witte sneeuw, dat vinden wij dan weer heerlijk. De ober maakt wat los bij Peter en Connie, er zit ook hier liefde in de lucht, een spontane kus is het gevolg. De ober maakt echter veel meer los! Na afloop van zijn lied klinkt er plotseling “DING DONG”. We weten inmiddels dat er wat bijzonders gezien wordt en een deel van de mensen begint zonder dat de expeditieleider wat heeft gezegd te rennen. Bij het aantrekken van de linker-laars vernemen we dat er een erg grote groep beluga’s bij de boot zwemt. Inderdaad ook dit is een iconische soort van het hoge noorden! Men noemt ze ook wel zeekanaries, omdat ze bekend staan om hun uitgebreide repertoire aan geluiden: fluiten, zingen, piepen, loeien, tsjirpen en klikken. Het is dus zeker niet onaannemelijk dat deze prachtige witte walvisachtigen naar de boot zijn gelokt door de lofzang van ober Prince!

Het betreft een werkelijk enorme groep beluga’s! Over een breed front van enkele kilometers zien we de witte torpedo’s traag door de golven glijden. De schattingen lopen (nogal ver) uiteen van 100 tot 300 dieren! Enorme aantallen foto’s worden gemaakt van de dieren en zeker enkele exemplaren die vlak langs de boot langs liggen zijn populair bij de fotografen en de overige passagiers. Een strakblauwe lucht, de besneeuwde bergtoppen en een lekker zonnetje maken de ervaring onvergetelijk. Een heerlijk afsluiting van deze dag vol iconen, een heerlijke afsluiting van deze Odyssey! Toch? Morgen eindigt de trip in Longyearbyen, waar we nog een heerlijke dag tegemoet gaan met rondleidingen!

Dinsdag 3 juni 2025

Na aankomst in Lonyearbyen zit onze prachtige reis er helaas op! Een behoorlijk aantal mensen heeft de aansluitende reis geboekt. Zij blijven aan boord, varen nog wat verder naar het noorden op zoek naar meer bewoners van het Noordpoolgebied! Anderen vliegen vandaag terug naar huis en worden door Inezia Tours naar de luchthaven gebracht. Het grootste deel van de groep heeft besloten nog één of enkele dagen door te brengen in Longyearbyen.

Starling voorzag drie busjes. Deze tocht voert ons over alle wegen die Spitsbergen kent! We rijden naar de hondenkennel waar we genieten van de nabije eiders, de rosse franjepoten en de baltsende roodkeelduikers. In de namiddag bezoeken we het gebied achter de luchthaven waar we worden beloond met waarnemingen van alpensneeuwhoenders (of binnenkort Spitsbergensneeuwhoenders ?), en wat hogerop ook sneeuwgorzen, poolvos en Spitsbergenrendieren. Als we in de vooravond richting Adventdalen rijden kunnen we genieten van rosse– en grauwe franjepoten, witbuikrotganzen, baltsende bonte- en paarse strandlopers, koningseiders, ijseenden, noem maar op.

We vergapen ons aan de enorme schaal van de landschappen op Spitsbergen. De meanderende stromen met smeltwater in het Adventdalen of de indrukwekkende weidsheid van het Isfjorden! En ook voor liefhebbers van rafelranden van een stad heeft Longyearbyen veel te bieden. Naast het winkelcentrum, het vliegveld en de nieuwe bebouwing van de universiteit en enkele hotels is Longyearbyen feitelijk één grote rafelrand! De mix van oude en nieuwere industrie, de oude koolmijnen: niet persé mooi, maar zeker een meer dan interessant onderwerp voor fotografen.

Nawoord

Terugblikkend kunnen we constateren dat de reis ons veel heeft gebracht. Natuurlijk waren er de teleurstellingen van het niet kunnen landen op Fair Isle en Jan Mayen, maar qua zeezoogdieren hebben we bijvoorbeeld meer dan prima weten te scoren! Orka’s, beluga’s, dwergvinvis en gewone vinvis heel langdurig en heel dicht bij de boot! Dat ene ongekende uur in het Groenlandse ijs met eerst prachtig in beeld 12 – 15 Groenlandse walvissen (de beste soort in de Arctic) en vervolgens direct door te kunnen varen naar een rustig uitbuikende ijsbeer (de meest iconische soort van de Arctic)!! Een dag na deze ontmoeting nog maar eens waarnemingen van in totaal een handvol Groenlandse walvissen. Alle soorten zeehonden hebben we kunnen bijschrijven op de triplijst, hoewel baardrob en ringelrob maar door enkele zijn gezien. Een soort Grand Slam van de noordelijke meeuwen: grote burgemeester, kleine burgemeester, ivoormeeuw en vorkstaartmeeuw (hoewel deze soort kort en slechts door een zestal waarnemers is gezien)! Meerdere dagen de Grand Slam van alle jagersoorten van de noordelijke Atlantische Oceaan, waaronder 1 dag in indrukwekkende aantallen! De interessante lezingen in de lounge, de heerlijke maaltijden in de diningroom!

Het werd een topreis. Het gebeurt niet elk jaar dat een 50-tal Vlaamse vogelvrienden op natuurreis trekken. De Djoniboys en Starling maakten het waar. Het was tof om met de Nederlanders van Inezia samen te reizen. We zijn voldaan, maar toch lijkt dit voor herhaling vatbaar.