Reisverslag Natuurreis naar Frankrijk 2025: unieke fauna en flora in Bretagne

In september 2025 trok Billy met een groep van Natuurpunt Netebronnen op natuurreis naar Bretagne. Vogels, zoogdieren, planten, prachtige uitzichten, voor ieder wat wils. Deelnemer Jef Sas zorgde voor een mooi verslag dat in januari in het tijdschrift Meander van Natuurpunt verschijnt. 

Zaterdag 6 september

Om 06.30 uur tekenden alle 16 deelnemers present aan de kerk in Mol-Gompel voor hun natuurreis naar Bretagne. Met onze 2 huurbusjes trokken we naar de carpoolparking in Waregem waar onze gids Billy op ons stond te wachten. Onze eerste stop was iets na de middag voor een eigen picknick op de promenade van Yport. Dat levendige Normandische kuststadje heeft een charmant strand en is afgeboord met steile krijtrotsen waar een slechtvalk zich helemaal thuis leek te voelen. Boven de zee visten enkele visdiefjes actief naar hun prooi. Na een vlotte rit zuidwaarts konden we ’s avonds ontspannen aanschuiven aan het diner in het Best Western Hotel in Pontorson.

Zondag 7 september

Na een stevig ontbijt trokken we eropuit richting een baai met uitzicht op het indrukwekkende icoon van de regio: de Mont Saint-Michel. Op en rond de baai was heel wat vogelactiviteit. Op het land zagen we onder andere talrijke gele kwikken en een tapuit. In en aan het water liepen grote én kleine zilverreigers rond, samen met bergeenden, lepelaars, kanoeten, een bosruiter en zelfs een rosse franjepoot. Hoog boven ons stal een visarend de show. Ook de plantenliefhebbers kwamen al aan hun trekken. Veel plantnamen beginnen hier eenvoudigweg met het woord ‘zee’ en dan ben je al snel vertrokken: zeegerst, (blauwe) zeedistel, zeeaster, zeeraket en nog veel meer andere slikken- en schorrenplanten. Intussen waren we al in Bretagne aangekomen waar we voor de picknick in het veld stopten bij een grote baai in La Villeés-Nonais. Daar gingen we nog op zoek naar aspisadders, maar die lieten zich niet zien. Vlinders waren wel talrijk aanwezig met de oranje luzernevlinder en een rups van de wapendrager als blikvangers. ‘s Namiddags volgde nog een prachtige stop aan de baai van Saint-Brieuc waar we vanuit een vogelkijkhut genoten van de vele steltlopers op het brede strand bij laagwater. Ook regenwulpen lieten zich hier zien én horen. ’s Avonds eindigde de eerste dagreis bij hotel Arcadia (met zwembad) in Lannion. Na het avondmaal trokken we nog het veld in voor de aangekondigde volledige maansverduistering. De bloedmaan was er, maar bleef achter de wolken verstopt. Gelukkig werd er op dat veldje desondanks veel gelachen.

Maandag 8 september

Deze dag stond in het teken van de jan-van-genten en de roze granietkust. In Perros-Guirrec scheepten we in op de Fou de Bassan (what’s in a name?) voor een boottocht naar Les Sept Isles. Het was prachtig weer op zee en de broedkolonie bleek nog steeds indrukwekkend: meer dan 11.000 paartjes jan-van-genten zorgden voor heel wat spektakel. We zagen ook een kuifaalscholver, aalscholvers, zeekoeten, noordse pijlstormvogels, grote mantelmeeuwen op jacht en zelfs een gewone zeehond die lag te zonnen op de rotsen. Na die geslaagde boottocht genoten we van een picknick op een strandje met uitzicht op de roze granietrotsen en een kasteeltje. Van daaruit maakten we een strandwandeling waarbij de liefhebbers op het einde al wat konden rockpoolen. Billy gaf onderweg een boeiende uitleg over slikken en schorren en hun specifieke fauna en flora. Dat was bijzonder leerzaam, zeker wanneer je er letterlijk middenin staat. Voor we ons Cosyhotel in Morlaix bereikten, hield de groep nog een korte stop aan zee, waar het tij snel op kwam. Het was dus wel opletten geblazen… natte voeten lagen op de loer!

Dinsdag 9 september

Onze eerste stop was in Guimiliau waar we een bijzonder fotogenieke enclos paroissial bezochten; een ommuurd religieus complex rond de kerk. Onderweg kwamen enkele historische hunebedden in zicht voordat er kon begonnen worden aan onze heidewandeling in de Monts d’Arrée. Op de schrale, zure Bretonse heide lieten typische plantensoorten zich bewonderen waaronder twee soorten rode dopheide, heidekartelblad, kleine en ronde zonnedauw, bleek boterkruid, gagel en grote hoeveelheden gaspeldoorn. In Botmeur genoten we van een picknick die uiteraard werd afgesloten met een zoet dessert. ‘s Namiddags stond een verkenning van het veenlandschap van de Réserve Naturelle Venec op het programma. Daar bleek veel uitgebloeide beenbreek te groeien. Langs het lange plankenpad lag een adder te zonnen; het dier bleef rustig liggen tot iedereen voorzichtig voorbij was gewandeld. Na een korte stop bij de kapel op de Mont Saint-Michel de Brasparts sloeg het weer plotseling om. We zochten daarom beschutting in Locronan, een sfeervol oud Bretons kunstenaarsdorp, waar de cider en het lokale bier bijzonder in de smaak vielen. Rond 18.30 uur arriveerde de hele groep in Douarnenez waar we de volgende vijf nachten in Hôtel de France verbleven. Het bijhorende restaurant L’Insolite is een echte culinaire aanrader en heeft uiterst vriendelijk en behulpzaam personeel.

Woensdag 10 september

Op deze dag stond een uitstap naar Penmarc’h in de agenda genoteerd. We begonnen daar met een wandeling naar de Pointe de la Torche waar de golven spectaculair hoog waren, maar waar de regen en de wind de spelbrekers speelden. Daarom werd de trip vlug verder gezet naar de Plage de la Joie waar tot groot plezier van Billy, en van ons ook natuurlijk, een Amerikaanse goudplevier zich van dichtbij liet bewonderen tussen een hoop andere steltlopers zoals drieteen-, bonte en krombekstrandlopers, rosse grutto’s, bontbekplevieren, steenlopers en nogal wat zwartkopmeeuwen in hun winterkleed. Gelukkig mochten we bij weer een regenbui onze picknick binnen nuttigen in bar Le Doris in Penmarc’h. De warme drankjes smaakten deze keer! ‘s Namiddags kregen we eerst even vrij om te vogelen aan de kaaien of om de vuurtorens van dichterbij te gaan bekijken. Toen het zonnetje terug verscheen, trok de groep terug naar de Pointe de la Torche waar ons een prachtig panoramisch uitzicht opwachtte en toch wel een bijzondere flora met zeewolfsmelk, zeevenkel, gele hoornpapaver, gestreepte leeuwenbek, stekend loogkruid, kleine zandkool en hertshooiweegbree. Hongerig keerden we terug naar ons hotel waar we weer vergast werden op een culinair diner met in de bar voor sommigen een calvados als afsluiter.

Donderdag 11 september

Deze dag begon met vogels kijken aan de kaaimuur van Plage la Loch. Talrijke meeuwen waren aanwezig: grote en kleine mantelmeeuw, geelpootmeeuw, zwartkopmeeuw en vele kokmeeuwen. Tussen de meeuwen cirkelden bovendien jagende boerenzwaluwen. Vandaar reden we verder naar de Pointe du Van. We passeerden de Don Quichotmolens in Trouguet om dan na de picknick de Plage de Saint Tugen op te wandelen om te rockpoolen. Daar was echt wel veel leven te ontdekken: zeeanemonen, zeesterren en zeeëgels in alle kleuren. Een zeehaas (een slak) stal de show naast een vierdradige meun (een visje). In de duinen trof men nog sporen aan van de Atlantikwall, de verdedigingswerken die onder leiding van de Duitse veldmaarschalk Erwin Rommel werden gebouwd. Bij de Pointe du Raz vertrok een deel van de groep voor een uitdagende kliffenwandeling langs de GR 34. De anderen wachtten hen op aan Cap Sizun waar een groepje alpenkraaien in de wind speelden en jan-van-genten, vale- en noordse pijlstormvogels over de zee voorbij trokken. Het werd dus weer een mooi gevulde dag aan misschien wel het meest westelijke punt van de Bretonse kust.

Vrijdag 12 september

Vandaag ging de rit vanuit het hotel noordwaarts naar het Presqu’île de Crozon. De eerste halte was aan de muur van het verdedigingscomplex Pointe de Toulinguet dat nog steeds militair verboden terrein is. Het werd een memorabel moment door een dubbele regenboog die precies boven de groep verscheen en een bijna magische aanblik gaf. Iets zuidelijker stonden de busjes geparkeerd aan de Pointe de Pen-Hir dat herkenbaar is aan het indrukwekkende kruismonument ‘Aux Bretons de la France Libre’. Alpenkraaien vlogen actief rond de rotsen en een overvliegende raaf vormde de kers op de taart. Onder een stralende zon bood de ruwe kustlijn opnieuw spectaculaire uitzichten wat een algemene tevredenheid opleverde bij iedereen. Dat gevoel nam nog toe tijdens de lunch: Billy trakteerde op echte Bretonse pannenkoeken, zoet of hartig naar keuze, met zicht op het haventje van Camaret-sur-Mer. Na de lunch volgde een terugkeer naar de zee. Op een heidegebiedje werd een parkeerplek gevonden en via een smalle kloof ging het naar het strand voor een nieuwe sessie rockpoolen. Dat leverde opnieuw interessante vondsten op waaronder een visje met opvallend dikke kop (naam Billy?). Ondertussen vertrok de groep fervente wandelaars onder leiding van Jean voor een kliffenwandeling naar de volgende parkeerplek waar ze heelhuids werden opgepikt. Op de terugweg volgde nog een korte stop bij een veld met megalieten in geordende formatie en vormde daardoor een dankbare plek voor de fotografen. De dag eindigde met opnieuw een culinair hoogtepunt in het hotel: zeebrasem met mosselsaus als hoofdgerecht en opnieuw die verrassend gelakte physalisvruchtjes als dessert.

Zaterdag 13 september

Na het ontbijt vertrokken de busjes richting Audierne waar werd ingescheept voor een dagtrip naar Île de Sein. Tijdens de anderhalf uur durende overtocht ging alle aandacht naar het water op zoek naar passerende stormvogels en jan-van-genten in verschillende kleden. Bij aankomst in het haventje lag een tuimelaar (dolfijn) ons op te wachten naast ‘zijn’ bootje alsof hij zich vrijwillig liet fotograferen en filmen, wat een bijzonder gezicht gaf. De groep splitste zich op om op eigen houtje het eiland te verkennen. Er viel heel wat te observeren: strandlopers in alle varianten (krombek-, kleine-, drieteen-, bont- …) naast een hoop andere steltlopers die in het aangespoelde zeewier naar voedsel zochten en zich nauwelijks schuw toonden. Ook oeverpiepers deden enthousiast mee aan de zoektocht terwijl tapuiten zich mooi lieten bekijken tussen de gekleurde rotsen. In een beschutte baai staken grijze zeehonden nieuwsgierig hun kop boven water. Niet alleen fauna, ook de flora kreeg aandacht: rood guichelheil, gelobde melde, zeepostelein, zoutmelde, kustsilene en zelfs hottentotvijg ontsnapten niet aan ieders oog. Voor de terugvaart kwam de groep opnieuw samen in een gezellig café om ervaringen uit te wisselen na deze geslaagde kennismaking met Île de Sein. Terug op zee werd er nog een zeekoet, een Kuhls pijlstormvogel en een jager spec. gespot als nieuwelingen voor de lijst.

Zondag 14 september

Na een laatste ontbijt in onze Logis de France reden we terug richting Normandië. Tijdens de voormiddag gingen we nog op excursie in de Landes de Locarn waar een kapot plankenpad even voor natte problemen zorgde. Een blauwe kiekendief kwam ons daar even goeiendag zeggen, maar het meest opvallend was hoe de flora met zelfs koningsvaren zich al volop aan het herstellen was na een brand die er onlangs nog gewoed had. Voor de picknick trokken we naar de Gorges du Locarn waar gewandeld werd in een sprookjesbos met rotsen langs een riviertje en met veel mossen (kopjesbeker-, bosschotel-, gaffeltand- …). Voor de aankomst in ons hotel in Pontorson werd er nog gestopt aan een schelpenrijk strandje in een baai met alweer zicht op de Mont Saint Michel. Onze laatste avond in Frankrijk werd natuurlijk afgesloten in de bar met wat (streek)drankjes als bekroning van een geslaagde vakantie in een verrassend mooi Bretagne.

Maandag 15 september

De lange rit terug naar ons Belgiekske verliep vlot. Picknicken deden we bij Le Val Ygot waar tijdens WO II V1’s werden gemonteerd en afgeschoten naar Engeland. Verstopt in het bos vonden we een lanceerbasis met daarop nog een V1. De oorlogen voelden weer dichtbij, want het mensDOM heeft nog niks bijgeleerd! Bij een plasstop in de namiddag namen we afscheid van onze gids Billy die van daaruit richting West-Vlaanderen moest. Wij kozen om files te vermijden om onder Brussel via Leuven terug naar huis te rijden. Toen we toch in een verkeersopstopping terecht kwamen, werd gekozen om een frituur op te zoeken waar we konden genieten van ons nationaal gerecht. Frankrijk lag achter ons, maar het was weer een gedenkwaardige reis met schitterende landschappen en prachtige waarnemingen met veel dank aan onze gids Billy Herman

JEF SAS