Finse beren en meren - voorjaar en zomer 2016

Afgelopen jaar, in 2016, organiseerde het STARLING-team zes verschillende zoogdierenreizen in Scandinavië. We delen met plezier de reisverslagen van drie groepsreizen op Finse bodem. Hoofdrolspelers bij deze reizen waren absoluut de magnifieke en fotogenieke Wolven, Beren en Veelvraten. Nergens ter wereld kan je deze drie kleppers zo efficiënt en duizelingwekkend waarnemen. Geniet alvast even mee.

 

Mei-juni 2016, reizen op maat met gids Marc Slootmaeckers

Eind mei en begin juni trok Marc enkele weken op rij door Scandinavië. Hij begeleidde twee natuurreizen die netjes op elkaar aansloten. 

De eerste groep volgde de klassieke route van zuid naar noord via Helsinki - Karelië - Kuhmo en van daaruit door naar Oulu. Een natuurreis met aandacht voor het groene totaalplaatje dat Finland te bieden heeft. Marcs foto’s geven een prachtig beeld van wat Finse fauna en flora in het voorjaar biedt. De reis schoot meteen uit de startblokken met waarnemingen  van twee van de betere uilensoorten die het land te bieden heeft: Lapland-  en Oeraluil. Tijdens de aansluitende boottocht op en door de wateren van het Linnansaari Nationaal Park, liet de zoetwaterzeehond van het Saimaa-meer zich enkel van een afstand bekijken. De klassieke vogels toonden zich dan wel weer weer van hun mooiste kant: Roodhalsfuut, Parelduiker, Boomvalk, Wilde Zwaan, Visarend. Een excursie met een lokale gids daags nadien, leverde een tweede broedende Oeraluil op en Kuifduikers in zomerkleed. Stuk voor stuk prachtige waarnemingen om mee te nemen naar huis.

 

Wanneer we Veelvraten wilden spotten in Lieksa, was vooral de boslocatie succesvol. Deze grootste broer uit de familie van de marterachtigen liet er zich door iedereen fraai bekijken. Nabij de andere locatie (oerbos en waterpartij) waren het de verschillende soorten en steltlopers die de show steelden. Brilduikers, wintertalingen, bos- en  groenpootruiters en wilde zwanen lieten zich uitvoerig fotograferen. Zelfs een Zeearend  daagde op. De betere vogelsoorten in het nabijgelegen Patvinsuo-park hielden zich schuil. Het kan niet anders dan dat heel wat van onze gevederde vrienden op eieren zitten! In Kuhmo springt vooral een Berin met twee jongen in het oog. Jammer genoeg passeert ze daarbij niet de beide locaties waar de reisdeelnemers in kijkhutten verdoken zitten opgesteld. Pestvogels doen dat wel.

Zin gekregen om Finland te ontdekken in 2017? STARLING organiseert een FOTOGRAFIEREIS en een NATUURREIS met wolven, veelvraten en beren op het menu!

 

Groep één vliegt vanuit Oulu huiswaarts terwijl groep twee arriveert om dezelfde reisroute in omgekeerde richting af te leggen. Ook hier begint de trip meteen met een stevige aftrap. Een lokale gids steelt er immers de show door ons met het nodige klim-, duik- en vliegwerk naar nestlocaties te loodsen van Dwerg- en Laplanduil. Het gezelschap, dat dit keer meer op fotografie gericht is kan dit ten zeerste smaken. 

Nabij Kuhmo is de situatie bij de beren nu helemaal anders: vanaf de  late avond verschijnen niet minder dan zes verschillende exemplaren doorlopend in afwisselende samenstelling op het toneel. Iedereen gelukkig deze keer! Ook in Lieksa geven de carnivoren volop acte de présence: op beide locaties waar deelnemers vol spanning in schuilhutten afwachten, dagen meerdere Veelvraten op. Nabij de hutten in het bos scoort één van beide subgroepen daarbovenop zelfs een Bruine beer. Twee carnivoren tijdens één nacht binnen handbereik! 

Wat vogels en zeehonden betreft tijdens de cruise op het overigens duizelingwekkend mooie Saimaa-meer, werken de gekende vogelsoorten goed mee, terwijl de zeehond – blijkbaar een koppig exemplaar – zich enkel vanop afstand laat bekijken. We spotten als absolute kers op de taart een actief nest van Vliegend Eekhoorn! Overgelukkig keert groep twee ook huiswaarts.

Verslag: Jan Kelchtermans, Dan en Marc Slootmaekers

 

Juli 2016 - Natuurreis doorheen Finland, op zoek naar Wolf, Bruine beer en Veelvraat.

Begin juli 2016 stond er een tiendaags Fins avontuur op het programma onder leiding van gids Jan Kelchtermans, de zoogdierenspecialist van STARLING.

Na een veilige vlucht van Brussel naar Helsinki en vervolgens een autorit naar het Saimaameer startten wij, een gezellig groepje van vijf deelnemers, een onvergetelijke trip. De formule van deze natuurreis richtte zich in hoofdzaak op observatie (met uitstekende fotografische mogelijkheden) vanuit schuilhutten, maar ook enkele sfeervolle wandelingen doorheen de dichte taigawouden en een boottocht stonden op de planning.

Onze de eerste 'target' bevond zich in Nationaal Park Linnansaari. We gingen er op zoek naar de zeldzaamste van de drie bestaande ringelrobben, de zoetwaterringelrob. Vol spanning dobberden we rond op de idyllische archipel van ZO-Finland. En ja hoor, nadat we een poos de stenige oevers en het wateroppervlak afspeurden, viel ons oog op een eerste Saimaaringelrob! En hij was niet alleen, want de konden verschillende exemplaren kort waarnemen, heel dicht bij de boot: fantastisch!

Een actieve Bever en vele Parelduikers, maar ook Visarenden, Brilduikers, Roodhalsfuten, Wilde zwanen, Roodkeelduikers en Grote zaagbekken zorgden voor een kleurrijk en gevarieerd spectakel in het landschap. Na de boottocht, verkenden we de omgeving van het Saimaameer, wat enkele leuke soorten opleverde als zingende Koperwieken, overvliegende Sijzen, foeragerende Grauwe vliegenvangers en Gekraagde roodstaarten.

Tegen de avond konden we al terugblikken op een absoluut geslaagde start met één van onze ‘most wanted species’ op onze waarnemingenlijst. Na een heerlijk en uitgebreid avondmaal deden we nog een poging om daar Vliegende eekhoorn aan toe te voegen, maar het beestje was op geen van de goede plekjes in de buurt aanwezig. Op vlak van natuur heb je nu eenmaal nooit garanties, je kan alleen maar je uiterste best doen en dat deed onze gids Jan absoluut.

Wil je de Finse natuur zelf beleven? Ontdek dan hier de STARLING-FOTOGRAFIEREIS of NATUURREIS 2017!

 

De volgende dag stond de meest mysterieuze viervoeter op onze verlanglijst: de Veelvraat. We trokken dus richting Lieksa waar een veelvraten-basiskamp al enkele jaren natuurliefhebbers en -fotografen lokt, die een glimp willen opvangen van de grootste Europese marterachtige. We splitsten de groep op in duo’s en verdeelden ons over de drie schuilhutten. Vol spanning staarden we naar het stukje naaldwoud waar we zicht op hadden. De hartslag nam toe en elke beweging of elk geluid scherpte onze alertheid nog aan.

Zo verschenen er eerst een Grote bonte specht, een Kramsvogel en een Gaai op het toneel. Na enkele uren gebeurde het meest onwaarschijnlijke: een droom werd werkelijkheid! Diep vanuit het woud kwam een eerste Veelvraat huppelend tevoorschijn. Een onvergetelijk grappige, maar ook ontroerende verschijning die ons dolgelukkig maakte.

Terwijl de ene onophoudelijk met de telelens in de weer was, maakte een andere fraaie schetsen van dit bijzondere creatuur. De eerste grote carnivoor was binnen! Een avond en lange nacht vertoeven in de hutten leverde vier verschillende Veelvraten en zelfs een veldwaarneming van een Wolf op! Vol adrenaline zagen we elkaar ’s ochtends terug in het basiskamp waar we uitbundig onze ervaringen met elkaar deelden.

 

Na die eerste succesvolle nacht in een observatiehut volgden er nog verschillende met als hoofddoel Bruine beer en Wolf. Tussendoor bezochten we enkele Nationale Parken en trokken we telkens iets meer noordelijk. We bezochten onder meer het uitgestrekte hoogveengebied van Patvinsuo waar vele Kraanvogels van de partij waren.

Langs ons pad schitterden enkele bijzondere planten en dagvlinders. We begaven ons tijdens het tweede deel van de reis in het uitgestrekte Kuhmogebied, waar andere grote carnivoren en vogels mogelijke targets waren. Wij verbleven in hoofdzaak langs de Russische grens, in het niemandsland Karelië. Binnen dit dunbevolkte Fins-Russische grensgebied is een permit een must om zorgeloze natuurbeleving te garanderen.

 

We splitsten ons op in twee groepen, verspreid over twee verschillende waarnemings- en/of fotografieplekken. Dagelijks reden we vanuit het kamp waar we verbleven naar onze gehuurde kijkhutten. Iedere keer kregen we een duidelijke briefing over de mogelijk waarneembare haren en veren, de uitrusting van de hut en de regels die we er moesten respecteren.

Naast de diverse en fenomenale natuurbelevenissen zijn ook de accommodaties absoluut positief bevonden. Je gaat van zo’n reis bovendien zeker niet met honger naar huis. Integendeel!

 

De vrij luxueuze hutten waar wij de laatste vijf dagen vele uren hebben in doorgebracht leverden maar liefst dertien verschillende Bruine beren, een roedel Wolven en twee Veelvraten op. Vooral de Bruine beren waren mateloos fotogeniek. Deze imposante roofdieren verschenen op de gevoelige plaat met uiteenlopende achtergronden en in combinatie met andere prachtige natuurelementen. Zo passeerde er eens een vechtend duo, of ook rennend doorheen ondiepe draslanden, of al snuivend het luchtruim analyserend,…

Af en toe scheerde de adrenaline echt hoge pieken! Zo kwam er op een gegeven moment een volwassen, mannelijke Bruine beer op zo’n 120 cm van de hut eventjes de sfeer opsnuiven. Plaatselijke biologen die de grote carnivoren hier op de voet volgen, gaven dit exemplaar de naam ‘Trouble Maker’, en dat was duidelijk niet uit de lucht gegrepen... Hij zag er nogal strijdlustig uit met een stuk verscheurde vacht ter hoogte van zijn romp.

Ook al zit je in hutten, het voelt allemaal heel naturel aan. Je beleeft deze natuurpracht vanop de allereerste rij. Geloof mij, in die wilde uithoek van Europa word je ronduit betoverd door de natuur in de meest zuivere zin.

Ook in 2017 reist STARLING naar deze plekken in Finland. De FOTOGRAFIEREIS en NATUURREIS ontdek je op onze website!

 

Los van het spektakel waarin Bruine beren, Wolven en Veelvraten de hoofdrolspelers waren, kregen we ook tal van indrukwekkende figuranten te zien: Zwarte wouw, enkele Zeearenden, vele Raven, een Wespendief, twee Drieteenspechten, enkele Bonte kraaien en Witbandkruisbekken.

De middaguren werden benut om te rusten en foto’s te bekijken, maar we zochten ook elke dag de nabijgelegen groene parels op, op zoek naar andere typische bosbewoners van de taigagordel. Zo stonden wij op een gegeven moment oog in oog met een bedreigd en schuw evenhoevig zoogdier: een mannetje Bosrendier.

Naar schatting leven er nog zo’n 3200 Bosrendieren in Karelië en danken ze hun wetenschappelijke naamgeving aan de ontdekking van het eerste exemplaar op Finse bodem, Rangifer tarandus fennicus of letterlijk ‘Fins rendier’. Sommigen spotten ook een vrouwtje Auerhoen met twee jongen, Korhoen, Regenwulp,… en zelfs zeer korte een Euraziatische lynx

 

En wanneer je dan langdurig in zo’n schuilhutten postvat, wachtend op nog maar eens een topwaarneming in een waanzinnig mooi en rustgevend landschap, dan heb je de tijd om al eens te filosoferen. Zo bedacht ik dat Finland de plek is waar…

  • de Koekoek zingt met de middernachtzon om 01u09,
  • Europa's grootste carnivoren hun biotoop vinden,
  • de zeldzaamste zoetwaterringelrob zich stand weet te houden,
  • sommige Eekhoorns kunnen vliegen,
  • wilde Bosrendieren ver verscholen leven van de gedomesticeerde wereld,
  • men trots mag zijn op de tittel van meest 'groene' land ter wereld,
  • taiga of boreale wouden en veengebieden overheersen,
  • het vierde grootste Europese meer zich situeert,... 

Finland is een absolute aanrader! Het is moeilijk om precies te verwoorden hoe het was om al deze mooie en zeer succesvolle natuubelevenissen en ludieke momenten te mogen beleven, maar kortweg was het een zeer attractieve trip met vele fotografische mogelijkheden, veel carnivoren en enkele tot de verbeelding sprekende vogelsoorten.

Verslag: Michaël Abts